Nhà văn cùng quê tôi

Từ trái: Trần Đình Sơn Cước, Lữ Quỳnh, Trần Doãn Nho, Hoàng Ngọc Biên

    Nếu ” một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy”, thì tôi phải đổi cách xưng hô với nhà văn Lữ Quỳnh bằng Thầy và em. Trong phần giới thiệu tiểu sử của ông đã ghi “… học sinh Quốc Học, Huế năm 1959-1961. Dạy học trường Bán Công Vinh Lộc 1962-1963…”. Như vậy, sau khi vừa rời khỏi bậc trung học, ông chỉ làm nghề gõ đầu trẻ vỏn vẹn một niên khóa tại quê nhà, rồi sau đó ông theo nghiệp binh mãi cho đến ngày tàn cuộc chiến. Tôi là lứa học trò thuộc niên khóa duy nhất đó. Những bạn học cùng lớp với tôi thuở ấy như Lam, Hòe, Son, Trứ… thường chỉ biết gọi ông là thầy Ngô (tên thật), mà không biết ông có viết văn với bút hiệu Lữ Quỳnh. Thầy dạy môn quốc văn lớp đệ lục với bài bình giảng ” Tâm sự chiếc giường hư” của Xuân Diệu rất hay và truyện “Anh phải sống” của Khái Hưng thật cảm động… . Riêng tôi, không hiểu do cơ duyên nào, không gọi ông bằng thầy mà lại được thân thiết gọi ông là anh Quỳnh.

Tôi là người cùng quê với nhà văn Lữ Quỳnh. Quê chúng tôi được xem là cù lao với những đồi cát trắng phau, những rặng dương liễu chạy dọc dài theo bãi biển từ cửa Thuận An đến cửa Tư Hiền. Một phía là biển, một phía bao quanh bỡi đầm phá Cầu Hai. Dãi đất này được chia thành nhiều làng, xã. Nổi tiếng hơn hết là làng Mỹ Lợi. Làng nầy nổi tiếng không chỉ vì cam, quít, mía, trầu, cau,.. mà vì còn là nơi sinh quán của Đức Từ Cung, mẫu thân của nhà vua Bảo Đại.

Khalil Gibran-Khốn khổ cái nước tôi

Hình ảnh: Khốn khổ cái nước tôi

” …Khốn khổ nước tôi
Mê tín thì vô hạn
Tôn giáo thì nông cạn…“

Tác giả mấy câu thơ vừa dẫn ở trên là Khalil Gibran, thi sĩ xứ Libăng (Lebanon). Ông cũng là người viết câu thơ bất hủ:

“Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy
Ta được thêm ngày nữa để yêu thương…“

(Wake at dawn with winged heart
and give thanks for another day of loving…)

Chưa hết, câu nói trứ danh của Tổng thống Mỹ, J. F. Kennedy: “Đừng hỏi nước Mỹ đã làm gì cho bạn mà hãy hỏi bạn đã làm gì cho nước Mỹ” cũng xuất phát từ ý một bài thơ của Khalil Gibran.

Nhưng có lẽ bài thơ Pity the Nation dưới đây mới kinh khủng về sức tiên tri của nó, không chỉ ở đất nước ông mà nhiều xứ sở khác.

Pity the Nation -
(Khalil Gibran)

“Pity the nation that is full of beliefs and empty of religion.
Pity the nation that wears a cloth it does not weave
and eats a bread it does not harvest.

Pity the nation that acclaims the bully as hero,
and that deems the glittering conqueror bountiful.

Pity a nation that despises a passion in its dream,
yet submits in its awakening.

Pity the nation that raises not its voice
save when it walks in a funeral,
boasts not except among its ruins,
and will rebel not save when its neck is laid
between the sword and the block.

Pity the nation whose statesman is a fox,
whose philosopher is a juggler,
and whose art is the art of patching and mimicking

Pity the nation that welcomes its new ruler with trumpeting,
and farewells him with hooting,
only to welcome another with trumpeting again.

Pity the nation whose sages are dumb with years
and whose strongmen are yet in the cradle.

Pity the nation divided into fragments,
each fragment deeming itself a nation.”

(The Garden of the Prophet – 1934)
***

Bản dịch:

Khốn khổ nước tôi
Mê tín thì vô hạn
Tôn giáo thì nông cạn

Khốn khổ nước tôi
Mặc áo mình không dệt
Ăn gạo mình không trồng
Uống rượu mình không làm

Khốn khổ nước tôi
Ca ngợi côn đồ là anh hùng
Gọi kẻ xâm lăng là bạn vàng

Khốn khổ nước tôi
Trong mơ thì ghét cay ghét đắng
Tỉnh dậy lại đầu hàng

Khốn khổ nước tôi
Chỉ dám nói năng khi đưa tang
Chỉ dám khoe khoang di sản hoang tàn
Chỉ dám phản kháng khi đầu sắp lìa khỏi cổ

Khốn khổ nước tôi
Chính khách xảo quyệt như chó sói
Triết gia tung hứng chữ làm xiếc
Nghệ thuật bắt chước chắp và vá

Khốn khổ nước tôi
Kèn loa tưng bừng rước kẻ cai trị mới
Rồi tống cổ chúng bằng la hét phản đối
Rồi lại tưng bừng kèn loa đón kẻ cai trị khác

Khốn khổ nước tôi
Vĩ nhân càng nhiều tuổi càng lú
Thánh nhân chờ mãi chưa ra đời

Khốn khổ nước tôi
Cứ chia năm xẻ bảy chơi
Phe nào cũng xưng mình là nước

(Người dịch ẩn danh, vì một lý do nào đó)
KHALIL GIBRAN

” …Khốn khổ nước tôi
Mê tín thì vô hạn
Tôn giáo thì nông cạn…“

Tác giả mấy câu thơ vừa dẫn ở trên là Khalil Gibran, thi sĩ xứ Libăng (Lebanon).

Lm Vũ Khởi Phụng: TƯỞNG NHỚ ANH PHAO-LÔ NGUYỄN NGỌC LAN ( 1930 – 2007 )

LM Nguyễn ngọc Lan

Anh Phao-lô Nguyễn Ngọc Lan đã qua đời sáng sớm ngày 1.3.2007 tại tư gia ở đường Tân Phước. Từ lúc đó đến lúc an táng anh hôm 5.3, những ai đến viếng anh đều có những ấn tượng đặc biệt. Đã đành là một nỗi đau lớn, không thể có gì bù đắp, đối với người vợ hiền của anh, chị Thanh Vân, và con gái anh, cháu Lan Chi, nhưng xuyên suốt mấy ngày này vẫn là một bầu khí trầm lắng rất bình an. Buổi sáng, buổi trưa và nhất là buổi chiều, buổi tối có cái gì đó lâng lâng nhẹ nhàng khi ta nhìn gương mặt của những người ngồi quanh đấy, và nhận ra có khá nhiều người đã từng bị anh chỉ trích, đã kích, và với ngôn ngữ và văn phong của anh, thì bảo là họ bị anh cắn xé cũng được.

HOÀNG SA VÀ TRƯỜNG SA TRONG HỘI NGHỊ SAN FRANCISCO 1951

Trần Gia Phụng
06-08-2014
Thế chiến thứ hai chấm dứt năm 1945, nhưng cho đến năm 1951 Hội nghị tại San Francisco (Hoa Kỳ) giữa Nhật Bản và các nước Đồng minh mới diễn ra để Nhật Bản xác định lập trường hòa bình, từ bỏ chủ quyền trên các vùng đất Nhật Bản chiếm đóng trong thế chiến, bàn chuyện Nhật Bản bồi thường cho các nạn nhân và tù binh chiến tranh, cũng như quyết định chấm dứt quân đội nước ngoài chiếm đóng Nhật Bản và trao trả chủ quyền lại cho Nhật Bản.