Người
về soi bóng mình
Giữa tường trắng lặng câm
Giữa tường trắng lặng câm
Trịnh
Công Sơn
Kẻ
nào không thể ra đi tất chẳng
quyền chi ở lại
He who cannot leave cannot stay
He who cannot leave cannot stay
Bertolt
Brecht, translated by Frank Jones
Lời mở đầu:
Tháng
Sáu năm 2008, được sự giới
thiệu của nhà thơ Nguyễn Trọng
Tạo và nhà văn - võ sư Nguyễn
Văn Dũng, chúng tôi đến thăm
Hoàng Phủ Ngọc Tường và nhà
thơ Lâm Thị Mỹ Dạ tại nhà
riêng. Sau lần thứ nhất, riêng tôi
còn trở lại một lần nữa theo lời
mời của anh để hoàn tất cuộc
trò chuyện. Chúng tôi cũng có
dịp hỏi chuyện chị Lâm Thị Mỹ
Dạ và một số bè bạn có
mặt. Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc
Tường bị ischemic stroke năm 1998, liệt
nửa thân đối bên và rối
loạn ngôn ngữ, hình như aphasia của
tổn thương bán cầu não trái,
qua một thời gian dài. Nhờ sự chăm
sóc của thầy thuốc, gia đình,
đặc biệt người bạn đời,
chị Lâm Thị Mỹ Dạ, và những
thân hữu như Nguyễn Văn Dũng, Nguyễn
Trọng Tạo, Tô Nhuận Vỹ, Ngô Minh,
Hồ Đăng Thanh Ngọc…anh dần dần
hồi phục. Trong hai lần gặp, anh tỏ ra
minh mẫn, và khi kể về các kỷ
niệm của quê anh ở Quảng Trị,
cũng như về Huế, anh nhớ nhiều chi
tiết theo tôi là chính xác. Tuy vậy,
anh phát âm khó khăn, người lạ
khó theo kịp. Nhờ kinh nghiệm làm
việc riêng, lại ngồi gần, và nhờ
sự giúp đỡ của chị Mỹ Dạ,
tôi có thể nghe được khoảng
bảy mươi hoặc tám mươi phần
trăm lời nói của anh ngay trong lần
đầu. Sau này tôi phải nghe lại
băng thu âm nhiều lần. Anh và chị
đã bổ sung và đọc kỹ văn
bản cuối cùng. Trong nhiều giờ làm
việc, anh ít khi tỏ ra mệt mỏi; những
lúc nghỉ, anh nhờ đẩy xe lăn ra
phòng khách, ngồi nghe chúng tôi.
Chị Lâm Thị Mỹ Dạ, tính dịu
dàng, kiên nhẫn, hiền hậu, chuẩn
bị chu đáo các phương tiện,
thường xuyên ra vào để săn
sóc anh.
Sau
đó chúng tôi còn liên lạc
trên điện thoại nhiều lần
khác để làm rõ một số
câu, chữ. Hoàng Phủ Ngọc Tường
có lúc đề nghị tạm thời
hoãn lại việc phổ biến để
cân nhắc thêm, vì lý do riêng
của anh. Tháng Sáu năm 2011, trong lần
gặp chúng tôi ở Huế, sau khi bổ
khuyết một vài điểm, trước
sự chứng kiến của nhiều bạn bè
như Tô Nhuận Vỹ, Trần Thùy Mai,
Nguyễn Văn Dũng, Hồ Đăng Thanh Ngọc…
anh cho biết bài phỏng vấn như thế
là đã hoàn tất và đề
nghị công bố. Chị Mỹ Dạ, tươi
cười nhưng cương
quyết, rõ ràng, hỏi lại hai ý
ấy của anh một lần nữa, anh gật
đầu xác nhận. Gần đây sức
khỏe của anh đã rất yếu. Sau khi
cân nhắc kỹ, chúng tôi cho rằng
việc phổ biến, sau bảy năm, là
trách nhiệm của người thực hiện
đối với nhà văn và độc
giả. Đây cũng là một trong những
bài phỏng vấn cuối cùng của
loạt bài Thơ Đến Từ Đâu.
Tháng
Sáu, năm 2015
Nguyễn
Đức Tùng
|
Nguyễn Đức Tùng:
Cách
đây nhiều năm trong lần về nước
đầu tiên, tôi được một
người bạn, anh ấy cũng có mặt
ở đây hôm nay, tặng tập thơ
của anh, Người Hái Phù Dung. Đó
là lần đầu tôi biết đến
văn chương Hoàng Phủ Ngọc Tường.
Trước đó tôi chỉ biết đến
anh qua những dư luận về vụ Mậu
Thân, mà chưa hề đọc một bài
viết nào. Sau này tôi nghe nói rằng,
một thời gian dài độc giả trong
nước rất chăm chú theo dõi những
bài bút ký đăng rải rác
của anh trên các báo. Trở lại
với tập thơ, tôi thích một số
bài trong đó. Như thế là biết
đến anh bằng thơ, chứ không phải
là qua bút ký hay quan hệ ngoài
đời.
Hoàng
Phủ Ngọc Tường:
Cảm
ơn anh vì tình cảm đã dành
cho thơ của tôi. Có lẽ thơ đến
với người ta mau chóng và dễ
dàng hơn những phương tiện khác.








