THƯƠNG TIẾC NHẠC SĨ HOÀNG DƯƠNG

NGUYỄN PHÚ YÊN

(Nguồn: blog Nguyễn Phú Yên)

Trong những ngày tết rộn rã, chúng ta quên mất một nhạc sĩ nổi tiếng đã ra đi. Nhạc sĩ Hoàng Dương, tên thật là Ngô Hoàng Dương, là một nhạc sĩ từ thời tiền chiến. Ông vốn là con trai của nhà văn Trúc Khê Ngô Văn Triện, một học giả tên tuổi trong làng văn, làng báo đầu thế kỷ 20. Trước khi là một nghệ sĩ đàn cello, Hoàng Dương là nhạc sĩ sáng tác ca khúc nhưng không nhiều. Sau đó ông được học nhạc khí và đi sâu vào sáng tác khí nhạc, người có công xây dựng bộ môn cello và khoa đàn dây Nhạc viện Hà Nội. Hoàng Dương đã nhận được các danh hiệu nghệ sĩ ưu tú, phó giáo sư. Ông sinh năm 1933 và qua đời vào đêm 30-1-2017 (tức ngày mồng 3 Tết Đinh Dậu) tại Hà Nội, hưởng thọ 84 tuổi.

Tưởng nhớ giáo sư Phạm Hoàng Hộ (1929-2017)

Nguyễn Thị Bích Hậu

Người trong hình là Giáo sư Phạm Hoàng Hộ, nguyên Tổng trưởng giáo dục VNCH, Nguyên Viện trưởng Viện Đại học Cần Thơ vừa qua đời tại Canada ngày 29/1/2017. Ông cũng là nhà thực vật học hàng đầu VN , một nhà bách khoa về cây cỏ của nước ta.

Mở sách Cây cỏ Việt Nam ra, ta có thể đọc những dòng tâm huyết của ông " "Thần dân nghe chăng, Sơn hà nguy biến, Rừng dày nào còn, Xoi mòn đang tiến, Đâu còn muôn cây làm êm ấm núi sông...Thực vật ở nước ta có khoảng 12000 loài, đó là những loài cây có mạch, chưa kể rong, rêu, nấm. Nước ta là một trong những nơi có chủng loại thực vật phong phú nhất. Pháp chỉ có 4500 loài, châu Âu chỉ có 11000 loài, Ấn Độ cũng chỉ có 12-14 ngàn loài...Kho tàng thực vật ấy, chúng ta có nhiệm vụ phải bảo tồn..."

P h ô i p h a

CHÂU NGỌC BÍCH
 

Trịnh Công Sơn - Một người bạn - Đinh Cường - Châu Ngọc Bích

Montréal (Canada), mùa hè 1992

Nhớ thời học lớp đệ Tứ trường Đồng Khánh mình có đọc và thích một truyện ngắn, đã lỡ quên tên tác giả. Truyện kể về kỳ nghỉ hè của nhân vật nữ chừng 18 tuổi, mỗi ngày cô ta đều viết nhật ký. Viết mà không buồn xem lại, cho đến hồi chữ choáng chật hết trang vở cuối. Cô cất cuốn vở trong ngăn kéo bàn viết. Khoá lại. Những gặp gỡ, bao ý nghĩ, sự buồn vui, cơn mưa ngày nắng, các diễn tiến của sự kiện trôi qua… Chất chồng, không hoàn chỉnh đã nằm yên trong hộc tủ. Và một chiều, cô đi ngang qua giòng sông, ném chiếc chìa khoá xuống.

Dạo đó mình cũng thích thơ Nhã Ca:

“Chợt tiếng buồn xưa động bóng cây

Người đi chưa dạt dấu chân bày

Bàn tay nằm đó không ngày tháng

Tình ái xin về với cỏ may

………..

Kỷ niệm sầu như tiếng thở dài

Khuya chìm trong tiếng khóc tương lai

Tầm xa hạnh phúc bằng đêm tối

Tôi mất thời gian lỡ nụ cười…

---

Ai trong chúng ta cũng có thu cất cho riêng mình từng kỷ niệm. Montréal mùa hè năm 1992, với mình còn đó là một kỷ niệm, xem chừng khó phôi pha. Buổi ấy anh Trịnh Công Sơn từ Sài Gòn qua thăm những người em, hay tin anh Đinh Cường từ Virginia sang, Khánh Ly từ California tới… Giọng cười, chuyện kể, tiếng đàn, lời ca, vẽ tranh, rượu uống, thuốc đốt… Tiếc là mình không viết nhật ký. Anh Trịnh Công Sơn nói: Cũng 35 độ C. Cũng cơn gió ẩm ấy. Cũng màu nắng kia. Răng, có thấy nhớ Huế không?  Câu hỏi ném ra, nhiều người nghe, nhưng dường như nhắm riêng tới mình. Làm sao trả lời? Làm răng sắp xếp được ổn thoả cái bộn bề của nỗi nhớ? Ông nội mình là chủ nhân rạp chiếu bóng Châu Tinh, và theo như anh Trịnh Công Sơn, đã là người Huế thì hầu như ai cũng từng có nhiều kỷ niệm về cái rạp ciné ấy. Anh kể về Tết Mậu Thân, trước chợ Đông Ba đổ nát còn treo tấm poster quảng cáo phim cao bồi miền viễn Tây của rạp hát Châu Tinh găm đầy dấu đạn. Tên cuốn phim rõ là một điềm gỡ: “Le Temps Du Massacre”.

“mây che trên đầu và nắng trên vai

đôi chân ta đi sông còn ở lại

…………

đôi tay nhân gian chưa từng độ lượng

ngọn gió hoang vu thổi buốt xuân thì”.

Phải sống trải qua những cuộc tàn phá, phải độ lượng, anh Trịnh Công Sơn mới viết được những ca từ tựa thế. Nó lay động, đánh thức mình ra khỏi thứ recherche du temps perdu. Một hiện tại êm ả đầy van lơn, thiết tha với bao hoài nghi về phận người. Mình đã ra đi, giòng sông kia vẫn ở lại ngăn đôi bờ. Răng, có nhớ Huế không? Dạ thưa anh, nhớ quá, nhớ dễ sợ.

Hai người anh: Một hoạ sĩ, một nhạc sĩ chỉ còn ở lại trong bức ảnh. Kỷ niệm sầu hơn cả tiếng thở dài. Và ngọn gió hoang vu khi thổi qua, đã cướp đi những thứ “buốt” hơn cả xuân thì. Ngạn ngữ Tây phương có câu: Một tấm ảnh hơn ngàn lời. Mình xin thêm: Ngàn lời thua ngậm ngùi. Khi ngậm ngùi anh chẳng thốt tròn chỉ một câu.

Khoá nó lại và ném chiếc chìa khoá đi. Đọc truyện ấy xong mình dằn vặt một ý tưởng: Nhân vật nữ ấy muốn đánh cược với định mệnh. Mai này ai sẽ là người làm chủ cái bàn kia? Ai sẽ cạy hộc tủ để đọc lấy cuốn nhật ký đó? Có vẻ cô là người muốn chối bỏ kỷ niệm, một thứ “sông kia rày đã nên đồng”.

Phôi pha. Bọn trẻ giờ nầy luôn trách cha ông: Sao ưa hoài tưởng, nhìn lui những kỷ niệm cũ? Chúng có lý do, lý do duy nhất là chúng chưa tích tụ được một quá khứ vàng son, tai ương chen cài hạnh phúc. Hãy tôn trọng chúng, biết đâu khi lớn tuổi chúng sẽ có cái nhìn khác, độ lượng hơn. Trang sách cũ, máy chụp hình, máy thâu âm, quây vidéo… những thứ ấy không phải là một nhở nhắc về kỷ niệm đã hư hao sao?  Đừng xem thường, trong muôn một nó từng là phương thuốc giúp người ta phục hồi trí nhớ.

Hai người anh đã mất. Và mình khi ấy, một mùa hè của quá vãng, sao mặt vẫn còn nguyên nét dại khờ. Mình vẫn đeo chiếc chìa khoá ở cổ mà chẳng dại ném nó đi. Luôn dại khờ “nghe mưa nơi này lại nhớ mưa xa”.Ít ra, vin vào tấm ảnh cũ để viết được đôi điều “mất thời gian lỡ nụ cười”.Có phôi pha không?

Châu Ngọc Bích