Hội Quảng Tri - một địa chỉ văn hóa quý hiếm của Huế

16:16 | 28/12/2015
LTS: Trong thời gian qua, báo chí trong nước đã phản ảnh về việc Hội Quảng Tri - nơi diễn ra các hoạt động khai trí ở Huế đầu thế kỷ 20 - được đề xuất phá dỡ, xây mới để làm …trụ sở UBND phường.
Đề xuất này khiến người dân Huế và những người yêu Huế nói chung, nhân sĩ trí thức, văn nghệ sĩ Huế nói riêng lo lắng, nhiều ý kiến đề nghị cần cẩn trọng.
Hội Quảng Tri - một địa chỉ văn hóa quý hiếm của Huế
Hội Quảng Tri năm xưa, nay là UBND phường Phú Hòa
Tạp chí Sông Hương xin cung cấp một số tư liệu liên quan đến Hội Quảng Tri - Huế (còn gọi là Hội quán Quảng Tri, Nhà Đại Chúng) qua sách báo và các bài viết của một số nhà nghiên cứu Huế, để các cấp có thẩm quyền có cơ sở suy xét, đưa ra những quyết định hợp lòng dân.

Các tư liệu cho thấy: Nơi đây gắn liền với tên tuổi các chí sỹ yêu nước như Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng…; các nhà hoạt động cách mạng như Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu, Hoàng Anh…; các tên tuổi văn hóa lớn như Đào Duy Anh, Đạm Phương Nữ Sử, Phạm Quỳnh, Nguyễn Lân, Đào Đăng Vỹ, Manh Manh Nữ Sỹ, Ưng Quả, Hoài Thanh …

Với thành phố Huế, đây từng là nơi Hội đồng Nhân dân Thuận Hóa họp lần Thứ nhất sau Cách mạng Tháng Tám 1945.

Sinonization of Vietnam


Nguyễn Văn Tuấn
Chắc các bạn không tìm ra nghĩa của chữ trên đâu, vì tôi mới nghĩ ra ngày hôm qua. Tối qua, nhân dịp đi thăm nhà của một anh bạn, rồi trên đường về khách sạn, thấy những trang trí đèn néon trên con đường dẫn vào Dinh Thống Nhất, tôi thấy hình như có một sự “Tàu hoá” Việt Nam đang diễn ra, và tôi gọi đó là “sinonization”.

Cây Bồ đề ở Huế

10:10 | 17/11/2015
ĐỖ XUÂN CẨM

TƯỞNG HAI LÀ MỘT, NHƯNG MỘT MÀ HAI

Nhắc tới cây Bồ đề, hầu như đa phần người dân xứ Huế có cảm giác rất thân thuộc.
Cây Bồ đề ở Huế
Cây bồ đề Ấn Độ ở chùa Từ Đàm
Như chúng ta đã biết, Huế là trung tâm Phật giáo lâu đời của miền Trung, nơi tọa lạc của hằng trăm ngôi chùa Phật giáo nổi tiếng. Là Phật tử, ít ai không một lần chiêm ngưỡng hình ảnh Đức Phật Thích Ca thiền định dưới gốc Bồ đề. Từ đó trong tâm thức của biết bao người, hình ảnh cây Bồ đề như một vật thể hằng định. Cũng từ đó, cây Bồ đề thiêng đã bị đánh đồng với một loại cây tương cận vốn hiện hữu rất phổ biến ở địa phương.

25-12-1991, ngày cuối cùng của chế độ CS Liên Xô


Trần Trung Đạo

Thời tiết Moscow lạnh xuống gần 0 độ F. Những lớp tuyết dày trên dưới chân tường điện Kremlin dấu vết của cơn bão tuyết ba ngày trước. Nửa đêm 24 tháng 12, một đoàn hành hương đến cầu kinh dưới chân tháp Thánh Nicholas. Từ khi chính sách Glasnost ra đời, việc tiếp xúc tôn giáo có phần cởi mở. Nhiều đoàn hành hương có cơ hội đến thăm viếng các nhà thờ lớn ở Liên Xô. Phần đông người trong đoàn đến từ Mỹ. Dù Giáng Sinh theo lịch Julian do Giáo Hội Chính Thống Giáo Nga dùng là ngày 7 tháng Giêng những người hành hương này muốn đón Giáng Sinh theo lịch Mỹ ở Moscow. Những ngọn đèn cầy được thắp lên trong đêm đông tại quốc gia CS hàng đầu thế giới. Những người hành hương không biết một cách chi tiết những gì sắp xảy ra trên đất nước này trong vài giờ nữa.
Merry Christmas !” Một viên chức trong đoàn tùy tùng của Tổng Bí Thư Mikhail Gorbachev chào Ted Koppel và nhóm phóng viên của hệ thống ABC đang đứng chờ trước bậc thềm điện Kremlin. Ted Koppel chào lại nhưng anh chàng Rick Kaplan, phụ tá của Ted Koppel phản đối  “Với tôi anh phải chúc là Happy Hanukkah mới phải”. Rick Kaplan nói thế chỉ vì anh ta gốc Do Thái. Viên chức Liên Xô không hiểu Hanukkah nghĩa là gì và tưởng là Honecker nên hỏi ngược “Tại sao tôi phải chào Happy Honecker chứ nhỉ?”

Quê Hương là chùm KHẾ ...


 
...
ngủ đi mộng vẫn dị thường 
trăm con ác điểu đầu giường về vây
ngủ đi khế đã rụng đầy
đứa trèo ,đứa hái đứa xây nhà lầu
ngủ đi tỉnh mộng còn lâu.
thức là thấy mộng ban đầu nát tan...

Trung Quan Do

(Xin phép được sao chép từ facebook của Trung Quan Do)

Người Việt ở Hoa Kỳ: Từ tị nạn đến công dân Mỹ gốc Việt


Posted by adminbasam on 23/12/2015
“Làm thế nào để đạt được đồng thuận và chuyển hóa tiềm năng thành hiện thực? Làm sao có thể đóng góp thiết thực với các nhà làm chính sách của Hoa Kỳ về các vấn đề Việt Nam? Làm sao có thể giúp Việt Nam thoát Trung và thực hiện được các mục tiêu độc lập, dân chủ và phát triển? Đó là những vấn đề được đặt ra cho cộng đồng người Việt hải ngoại, nhất là công dân Mỹ gốc Việt, trước sự sống còn của đất nước và dân tộc”.
____
Lê Xuân Khoa
22-12-2015
H1
Nhà xuất bản Người Việt Books vừa cho ra mắt tập sách 700 trang nhan đề Hành trình Cộng đồng Việt trên đất Mỹđể đánh dấu 40 năm tị nạn và hội nhập của người Việt Nam tại Hoa Kỳ. Đây là một tập hợp trên 70 bài viết của nhiều tác giả ghi lại những cảm nghĩ và kinh nghiệm cá nhân trong những hoàn cảnh khác nhau, tử ngày ra đi tị nạn cho đến ngày trở thành công dân của một nước tự do, dân chủ hàng đầu trên thế giới.

  1. a) Hội nghị quốc tế về tị nạn Đông Dương 1979
  1. b) Hội nghị quốc tế không chính thức 1988
  1. c) Hội nghị quốc tế về Tị nạn Đông Dương 1989



Như nhận xét của Thị trưởng Tạ Đức Trí của thành phố Westminster, Califorrnia, trong bài Tựa: “Bốn mươi năm về trước, trong những ngày định mệnh tháng Tư 1975, trong cái hỗn loạn của Sài Gòn, giữa những ly tan và mất mát, có lẽ chúng ta khó hình dung được sự phát triển nhanh chóng và lớn mạnh của cộng đồng Việt tại Hoa Kỳ, 40 năm về sau”. Những câu chuyện cá nhân sống động trong cuốn sách được nhà báo Ngô Nhân Dụng gọi là “ký ức tập thể”, dù chưa đầy đủ, đều là những đóng góp cần thiết cho lịch sử cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ để cho các thế hệ sau này có thể hiểu được nguồn gốc chủng tộc của họ và lý do tại sao có sự hiện diện của người Mỹ gốc Việt bên cạnh những người Mỹ gốc ngoại quốc khác trong một xã hội đa chủng, đa văn hóa như Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.

Happy Anniversary

ngày xưa, có hai người rất trẻ sau một hồi yêu nhau chừng hơn nửa thế kỷ thì họ bèn ...già.lạ thật !
21 -12...
Bien Hoang



Xin chúc mừng 53 năm hạnh phúc của nhà văn, họa sỹ Hoàng Ngọc Biên và dịch giả Nguyễn Thu Hồng. tdsc


Đi tìm lá đỏ mùa Thu

Trương Văn Tân



Từ Tokyo vượt đường xa đến tận miền Tohoku (Đông Bắc) của đảo Honshu tôi đi tìm lá đỏ mùa Thu. Vài mươi năm trước, tôi còn nhớ từ Tokyo lên đến thành phố Sendai vùng Tohoku đi trên tuyến đường xe lửa Joban-sen dọc theo bờ Thái Bình Dương sao mà xa diệu vợi. Đi bằng xe lửa tốc hành trên quãng đường 300 km đến Sendai cũng gần 4 tiếng đồng hồ. Từ Sendai đến Aomori điểm cực bắc của đảo Honshu phải đi thêm 400 km. Tổng cộng hơn 8 tiếng nếu có những chuyến xe nối tiếp đúng lúc. Ngày nay, xe lửa cao tốc chạy trên tuyến đường Tohoku Shinkansen 700 km đã rút ngắn thời gian từ Tokyo đến Aomori xuống chỉ còn 3 tiếng. Tỉnh Aomori của đảo Honshu không còn là một nơi xa vời trong tâm trí người Nhật Bản. Với tấm vé Japan Rail Pass, chúng tôi đi một vòng lớn trên đảo Honshu gần 3000 km và trạm dừng chân đầu tiên là hồ Towada (tỉnh Aomori).

Ký ức về chùa Huế


NGUYÊN NGỘ
HOÀNG NGỌC VIÊN



Diễn Đàn : Tác giả Hoàng Ngọc Viên, pháp danh Nguyên Ngộ, là phụ thân của nhà văn - hoạ sĩ Hoàng Ngọc Biên. Anh đã có nhã ý cho Diễn Đàn đăng di cảo này của thân phụ trong Giai phẩm Xuân Bính Thân, cũng là để... " làm quà "surprise" cho các em tôi... ". Rất hân hạnh, và xin cám ơn anh.


Tôi đến Diêm Hồ Trấn khoảng gần cuối năm 1991, đến mùa xuân năm nay* là đã hơn hai năm. Diêm Hồ Trấn là tên không biết ai đã đặt ra cho Salt Lake City ở tiểu bang Utah nước Mỹ; tôi đọc tên ấy lần đầu trong một bức thư nhà văn Võ Phiến gửi cho gia đình chúng tôi, và từ đó tôi thích gọi thành phố này bằng cái tên rất Việt Nam, nhưng lại nghe như tiếng Hoa ấy. Mấy tháng trước khi lên đường qua Mỹ, tôi thường hay lui tới các chùa ở Saigon, không phải để cầu nguyện cho chuyến đi được êm xuôi – bởi vì làm sao tôi có thể cầu nguyện cho cả... chuyến bay – mà là để gặp gỡ bạn bè, nói chuyện cho thỏa thích. Các bạn tôi cứ bảo, “Utah là chỗ khí hậu sa mạc, mùa hè đêm nghe nói vẫn lạnh y như mùa đông, toa qua đó nhớ cố gắng chống chọi...” Và từ khi đến Diêm Hồ cho tới nay, tôi đã chống chọi, không phải chỉ với cái lạnh (mà nói xin lỗi, đối với lão ông này, như tuổi 80 cho phép tôi tự gọi, chẳng hơn gì mấy so với cái lạnh của những đêm đạp xe trong rừng Việt Bắc của tôi hơn 40 năm trước đây), mà hơn thế, với cả một nỗi nhớ nhà không thể nào nói hết được. Thì ra nhà không chỉ có nghĩa là cái chỗ có bốn bức tường, bên trong những cánh cửa là vợ con, cha mẹ, ông bà... Với tôi bây giờ, nhà còn là con ngõ sau nhà mà mỗi trưa tôi có thói quen xách gậy đi rảo một vòng, là cái chỗ bưu điện quận mà tôi thường ghé lại xem có ai sẵn sàng đem chuyện thế giới năm châu ra bàn với mình chăng. Nó là những lối mòn trong rừng mà thời trai trẻ tôi đã từng cong lưng đạp xe đi qua, có khi đi cả mấy ngày liền, là những túp lều tranh nắng gió bốn mùa của các mẹ các chị tôi từng ghé qua, lý tưởng đầy ắp trong cái ba lô mang trên vai; là khoảng sông trên Đập Đá tôi phải đi qua mỗi ngày để đưa con đến trường, là những hàng hiên chùa mát lạnh tôi thường ngồi nói chuyện với bạn bè những hôm theo cha mẹ đi lễ...

Chân Dung Người Mất Trái Tim

Trần Đình Sơn Cước


hnbien
Nhà văn – hoạ sĩ Hoàng Ngọc Biên qua phác họa
của họa sĩ Bùi Xuân Phái. Google images


"...Có một người đang đứng
Bị bàn tay xuyên vào bên trong ngực
Đẩy trái tim ra khỏi ngực
Rơi xuống sông..."

Ông " không còn ôm trái tim trước ngực
Không còn cảm thấy lòng luôn nặng trĩu..."

Ông hết
Phiền. Bực.
Hết
Sân. Si.

Có người mật báo
Ông từng ký
Tuyên Cáo Biển Đông
Kiến Nghị trả tự do : người nầy, người nọ
Ô hô. Ông vẫn còn quặn lo.

Tại hải quan Tân Sơn Nhất
Ông thành khẩn khai trình
Không mang trong mình: vũ khí, chất nổ
Ông chỉ mang chất lỏng:
Nước mắt ông
Ô hô. Ông vẫn còn tâm khổ.

Chuẩn bị trước chuyến đi xa
Ông tự giác giao trả
Tất cả
Trừ. Xin giữ
Một vài trang viết nát nhàu
Ô hô. Ông vẫn còn đau đáu.

Hậu thế nhận ra ông
Chân dung và tác phẩm
Vẫn là ông
Hóa ra bàn tay đã
Cướp được ông trái tim giả.

Trần Đình Sơn Cước

(Thanksgiving 2015)

Nhớ Người Tâm Khí Võ Thành Minh

THI VŨ 
Truong Vo Thanh Minh, anh lay tu www.giupich.org


tạp ghi


Ngày nay còn như trước chăng ? Cách đây lâu ba mươi năm, ở vùng ngoại ô nam Paris có ngọn đồi trọc gần trấn Do Thái — Villejuif. Một vài lùm cây thưa thớt khẳng khiu trên triền dốc phủ cỏ. Chơ vơ trên đỉnh, xác một chiếc xe van cũ màu gạch nằm đìu hiu. Bốn bánh xe đã tháo gỡ, sụm xuống như con voi sắt phủ phục. Nơi mỗi tuần tôi thường đến...
Đó là “biệt thự” ông Võ Thành Minh. Người trưởng Hướng Đạo lớp xuất hiện đầu tiên trên đất Việt thập niên 30. Người đã dùng xe đạp đi vòng quanh ba nước Đông Dương vào những năm 40. Ít ai biết chi tiết ấy. Chuyện ai cũng biết, là người ngồi thổi sáo bên hồ Leman, Geneve, thời các nước đang họp để cắt đôi con Rồng Việt, năm 1954.
Vài năm trước đó, nhân đọc một tờ báo quốc tế thấy mẩu nhắn tin li ti, ký tên Võ Thành Minh, địa chỉ Liên Hiệp Quốc, Genève. Tôi mừng quýnh. Thắp đuốc nhiều năm, nay gặp người. Tôi vội vàng biên thư. Ngày ấy theo học y khoa, tôi đề nghị bỏ học đến với ông hoạt động. Lý luận một đời giỏi lắm chữa cho vài nghìn người là cùng, đất nước đang trải qua cơn bệnh thời đại, kéo đau nhiều thế hệ, cần lương y cho tinh thần. Tôi gọi ông bằng Thầy vì lòng kính trọng lớp người dẫn đạo thuộc thế hệ cận kề cụ Phan. Ông hồi âm ngay, khuyên đừng bỏ học. Từ đó thư từ qua lại, ngày càng khắng khít.

Tín Dụng Vi Mô và tổ chức dân sự tại Việt Nam: Đài RFA phỏng vấn TS Phùng Liên Đoàn


Tôi gửi bài phỏng vấn này đến các bạn, mong các bạn đưa lên mạng để tìm người bảo trợ cho vài hội dân sự nhỏ đang phát triển trong nước. Họ là những sinh viên, những công dân đang cố gắng giúp xã hội quanh mình được sạch sẽ hơn, yêu thương nhau hơn, an bình hơn, có khái niệm rõ nét hơn về nâng cao dân trí, chấn hưng dân khí. Mỗi hội cần một, hai người bảo trợ, để họ có cửa sổ nhìn ra bên ngoài, có cách tổ chức, có chương trình bền vững. Hoàn toàn tránh chính trị vì việc này đã có người khác làm. Đó là một chủ trương của tôi trong nhiều năm nay trong việc cố gắng giúp người khác kiếm tìm hạnh phúc – một thứ hạnh phúc không to tát mà vừa tầm tay.
Bạn cần đến hỗ trợ của tôi chỉ cần biên thư cho tôi xin địa chỉ, tôi sẽ đề nghị một hội cho bạn, như Nghị Lực Sống ở Hà Nội là tổ chức giúp người khuyết tật và do người khuyết tật đứng đầu; tổ chức Vần Sen ở Quảng Bình chỉ cần 750 USD để cộng với vốn sẵn có dạy học dạy bơi cho trẻ nghèo xóm làng; Nhóm giáo viên Quảng Trị giúp kèm các học sinh để có thể đến Huế học đại học; tổ chức Drayling ở Daklak muốn giúp làng Drayling có nước sạch sinh sống; tổ chức Happier gồm các sinh viên tới bệnh viện giúp bệnh nhân nghèo… Tôi đã tiếp cận với họ, nhưng có ý kiến là nên có người đứng ra “sponsor” [bảo trợ] mỗi tổ chức, để họ có điểm tựa phát triển lâu dài bền vững.
Rất mong có hồi âm tốt, với ý định hành động sau tìm hiểu.
Phùng Liên Đoàn;
Ngày 30 tháng 11, 2015, Đài Á Châu Tự Do (Radio Free Asia – RFA) phỏng vấn TS Phùng Liên Đoàn, Chủ tịch Quỹ Khuyến Học Việt Mỹ (Vietnamese American Scholarship Fund – VASF) và Quỹ Khuyến Khích Tự Lập (Fund for the Encouragement of Self-Reliance – FESR) tại Mỹ, và cũng là thành viên Hội đồng Quản Trị Trung Tâm Khuyến Khích Tự Lập (TTKKTL) tại Việt Nam. Bài phỏng vấn này đã phát thanh ngày 3 tháng 12, 2015. Dưới đây là tin chi tiết.
Thanh Trúc, RFA:
Thưa ông, trước hết xin ông cho một cái nhìn tổng quát về sự bắt nhập của Việt Nam đối với phong trào Tín Dụng Vi Mô của ông Mohammad Yunus.
Phùng Liên Đoàn, VASF & FESR:
Sự thực tôi ở nước Mỹ và không có quan hệ gì với Chính phủ Việt Nam cùng là tình hình tổng quát của Việt Nam, thì tôi đâu dám đưa ra một cái nhìn tổng quát về phong trào Tín Dụng Vi Mô của ông Mohammad Yunus tại Việt Nam. Tuy nhiên, cứ xem tin tức thì thấy Việt Nam hội nhập phong trào Tín Dụng Vi Mô rất sớm.
Ông Yunus bằng tuổi tôi, có bằng Tiến sĩ về kinh tế phát triển tại Vanderbilt University bang Tennessee năm 1971. Tôi cũng đã ở và làm việc tại Tennessee hơn 20 năm. Ông Yunus có ý tưởng về Tín Dụng Vi Mô khi dạy học tại Chittagong University gần Dakar sau chiến tranh Bangladesh và nạn đói năm 1974. Sau nhiều thử nghiệm, đến năm 1983 thì ý tưởng Grameen Bank được công nhận (Grameen có nghĩa là làng xã) và ngân hàng nhà nước Bangladesh chính thức cho Grameen vay vốn để thực hiện chiến dịch cho phụ nữ nghèo vay những số vốn rất nhỏ để họ tự bươn chải cho đời sống kinh tế gia đình. Ford Foundation cũng hỗ trợ cho ngân sách và ngân hàng Shorebank tại Chicago giúp việc thành lập cơ sở hạ tầng. Ngày nay Grameen Bank có 2.500 văn phòng, có 22,000 nhân viên, đã giúp cho người nghèo tại 50,000 làng xã, và đã cho người nghèo vay trên 8 tỉ USD. Ông Yunus được giải thưởng Nobel Hòa Bình năm 2006.
Theo tin tức trên báo chí thì Việt Nam có trên 52 tổ chức Tín Dụng Vi Mô, hầu hết đều có sự quản lý của nhà nước qua các hội như Hội Phụ Nữ, Hội Nông Dân. Lớn nhất là Ngân Hàng Người Nghèo với số vốn to lớn là 5.500 triệu USD và COOP Bank, với số vốn là 677 triệu USD. Hai tổ chức này tuyên bố có tới 7.2 triệu thân chủ là người nghèo. Các tổ chức khác có vốn từ 28 ngàn USD tới 6 triệu USD. Lãi suất cho vay là khoảng 1%/tháng, rất nhân nhượng so với lãi suất trung bình của Grameen là 1.5%-2%/tháng, vì Grameen làm theo khuyến cáo của các nhà kinh tế, cho vay không thế chấp là tốt rồi, còn lãi suất thì phải theo thị trường cạnh tranh thì tổ chức mới bền vững.
Chúng tôi biết rất ít về cách tổ chức và hoạt động của các tổ chức quốc doanh Việt Nam vì họ không minh bạch. Những điều nghe nói lại thì giấy tờ rất rườm rà và nạn cho vay không đúng đối tượng cũng như nạn chây lỳ không phải là nhỏ.

trả lại lịch sử



Hãy trả lịch sử lại chúng tao 
Dẫu vinh dẫu nhục dẫu thế nào 
Dẫu máu dẫu xương dẫu nội chiến 
Dẫu nô dẫu lệ dẫu tự hào
Hãy trả lịch sử lại chúng tao 
Cút đi sử láo sử nhặn nào 
Này ao nước lã từ nước lạ 
Muốn đuổi ông cha, giọt máu đào
Hãy trả lịch sử lại chúng tao 
Ngàn năm Bắc thuộc chẳng cúi đầu 
Nỏ thần dẫu mất, gươm thần trả 
Hào khí Diên Hồng tỏa mai sau
Lịch sử không chỉ dịch sử đảng 
Không cứ gì lịch sử quốc phòng 
Lịch sử Lương Thế Vinh làm toán 
Y Đức từ Hải Thượng Lãn Ông


HÒA GIẢI, 1975-2015


 Trần Thanh Nghị

Hòa giải là vấn đề mấu chốt của Việt Nam từ 1975 đến nay. Nó là chiếc chìa khoá thiết yếu có khả năng mở ra rất nhiều cánh cửa: dân chủ, phát triển, và nhất là đoàn kết dân tộc, trước họa mất chủ quyền trên cả lãnh thổ lẫn lãnh hải vào tay Trung Quốc ngày càng hiển hiện  trước mắt. Thế nhưng, cho đến nay, vẫn luôn luôn có hai cách đặt vấn đề hòa giải – một của “bên thắng cuộc”, một của “bên thua cuộc” – để rơi vào bế tắc. Như thể người Việt Nam vẫn chưa thực tâm mong muốn, chưa sẵn sàng hòa giải với nhau.  
Cách thứ nhất là kêu gọi hòa giải song song với sự từ chối công nhận cuộc chiến tranh vừa qua là một cuộc nội chiến, hay ít ra, có khía cạnh nội chiến. Bởi nếu không phải là nội chiến thì vì sao phải hòa giải, ai hòa giải với ai, và hòa giải nhằm mục đích gì? Kêu gọi kiểu đó là nêu lên một vấn đề lịch sử mà không có tác nhân lịch sử – nói theo cách trừu tượng của sử gia; nghĩa là chẳng khác nào mang vở Hamletcủa Shakespeare ra diễn mà không có Hamlet, với xâu xé bi kịch “to be or not to be” của nhân vật – nói theo kiểu khôi hài của những người cùng xứ sở với tác giả.  
Cách thứ hai là đặt vấn đề hòa giải với quy chiếu về hành động đốt tráp của vua Trần Nhân Tông năm 1289 như một thí dụ mẫu mực. Bởi vì một thắc mắc chính đáng có thể là: liệu quyết định này của vị vua nhà Trần có mang một ý nghĩa nào khác chăng? Nếu diễn đạt bằng lời, thì tựu trung, hành động đốt tráp có thể được phát biểu bằng hai vế sau. Vế thứ nhất: “Bọn ngươi đều phạm tội đáng chết cả, nhưng Trẫm mở tâm từ bi mà tha cho. Chẳng những Trẫm không lôi cổ bọn ngươi ra pháp trường chém đầu, mà Trẫm còn đốt hết những tang chứng hàng giặc trong hòm này đi, để bọn ngươi khỏi phải sống nơm nớp lo sợ suốt đời”. Vế thứ hai:  “Vậy thì bọn ngươi phải biết thân biết phận, từ nay phải ăn năn hối cải, đem hết tâm trí cũng như tài sức ra mà phục vụ Triều đình, một lòng một dạ thủy chung với nhà Trần”.  
Ngày nay, vế thứ nhất vẫn dễ đạt được đồng thuận, bởi vì nó chỉ là cái nghĩa đen của “diễn từ” đốt tráp đi kèm hành động mà thôi – đúng như sự diễn giải của mọi sử gia Việt Nam, không hơn không kém. Vế thứ hai có thể khiến nhiều người khó chịu, cho là tôi đã ít nhiều “chính trị hóa”, thậm chí là “bôi nhọ”, hành động cao cả của vua Trần Nhân Tông. Xin phép tự biện bạch bằng một giải thích đơn giản: chúng ta đều có thể quan niệm một người làm chính trị mà không làm vua, nhưng ta không thể nào quan niệm một người làm vua mà không làm chính trị, dù là vua hiền Ashoka hay bạo chúa Nero. Nhận thấy trong thông điệp đốt tráp một hậu ý chính trị, do đó, không phải là một cái nhìn lệch lạc hay siêu thực, nhất là khi nó đã xảy ra trong khuôn khổ của cuộc “định công, phạt tội[1] đương thời.

Sám Hối





Tưởng nhớ 3 năm ngày mất của Lm. Chân Tín (1/12/2012 - 1/12/2015), chủ nhiệm tạp chí Đối Diện ( Đứng Dậy, ĐD,...) trước năm 1975. Sau năm một chín bảy năm, ĐỨNG, ĐỐI.. thêm một lúc nữa. Rồi (tự) (buộc) nằm im, nhưng không chịu lặng...



samhoi
Hình bìa sách "Nói Cho Con Người", LM. Chân Tín


Tia laser ủi mòn những vết sẹo
Xóa cơn đau trên thân thể " em bé napalm" 43 năm về trước
Có thể nào tin được
Em bé ấy bây giờ là người đàn bà 52 tuổi
Hơn 40 năm những cơn đau hành hạ
Bằng đức tin của bà
Cơn đau chỉ tan khi đến được thiên đàng...


Mảnh da nhăn nheo dần trở lại bình thường
Nụ cười nở từ trái tim hy vọng
Trên trái đất này
Có phải hôm nay
Thiên đường có thật (1).


Chia niềm vui với tất cả bồi hồi
Hỡi đất nước của tôi ơi
Còn phát minh nào chữa lành vết thương dân tộc
Vết thương sâu hơn vực thẳm
Vết thương dài hơn thế kỷ trầm luân
Vết thương chia, cắt
Vết thương Quốc, Cộng
Vết thương thắng, bại
Vết thương trong, ngoài
Vết thương từ trái tim ngăn ngại


Người chết không được giải oan
Người sống phế tàn trên quê hương bất hạnh


Có cần Thánh Gióng tái sinh
Có cần ngài Thein Sein Miến Điện (2)
Tổ quốc tôi, đâu những bậc hiền tài
Xin thoát hiện trong đêm dài tăm tối


Hỡi tia laser cứu rỗi
Hãy đốt giùm ta, hận thù- tội lỗi
Hãy nói giùm ta, "Nói Cho Con Người"
" Hỡi quê hương yêu dấu"
 Xin cúi đầu
Sám hối.


Trần Đình Sơn Cước
(11/2015)




(1) Phỏng theo ý bà Kim Phúc trả lời phỏng vấn AP. Medical Daily 10/27/2015.
(2) Theo Trương Duy Nhất blog.

Source: diendan.org

Phải chăng đang có những tín hiệu… không bình thường?


Trên tờ Tuổi trẻ vừa xuất hiện bài viết “Của để dành” của Tổng thống Thein Sein của một người ký tên Danh Đức (xin xem ở phần dưới), có thể xem là một tín hiệu khác thường. Bài viết ca ngợi sự dũng cảm của ông Thein Sein trong hai quyết định hết sức khó khăn là từng bước cố gắng rút dần ra khỏi sự lệ thuộc vào Trung Cộng, kể từ 4 năm lại đây, và  – gắn liền mật thiết với tiến trình đó  –  từng bước chuẩn bị cho sự chuyển đổi mô hình nhà nước Myanmar từ một thể chế độc tài quân phiệt sang thể chế dân chủ, cuối cùng dứt khoát trao chính quyền lại cho nhà dân chủ hàng đầu của Myanmar, khôi nguyên hòa bình Aung San Suu Kyi.
Ông Thein Sein quả đã lập được một kỳ tích cho uy tín chính trị/chính khách của bản thân ông, giúp nước Myanmar lật sang một trang sử hoàn toàn mới, hứa hẹn nhiều đổi thay ngoạn mục. Nhưng nêu lên bài học về ông Thein Sein trong hiện tình nóng bỏng của Việt Nam, trên một tờ báo có đông đảo bạn đọc vào bậc nhất như tờ Tuổi trẻ, liệu những ai có thể đang sắm vai mờ chồng – xin mượn một thuật ngữ điện ảnh – phía sau phát ngôn ấn tượng này muốn gửi gắm điều gì? Phải chăng hình ảnh sáng giá của Thein Sein ở đây nhằm thông báo về một Thein Sein sắp tới của nước ta, để bạn đọc hình dung/dự đoán phần nào diện mục và có thể cả bản lĩnh của “Thein Sein Việt Nam”? Mặt khác, nếu đã nghĩ đến một “Thein Sein Việt Nam” thì hẳn cũng phải nghĩ đến một “Aung San Suu Kyi Việt Nam” như là một vế tất yếu trong quá trình chuyển đổi mà thiếu đi cái vế không thiếu được đó thì sự chuyển đổi sẽ không bao giờ xảy ra? Xem xét một cách thấu đáo hơn nữa, có vẻ như đây là một tín hiệu kép: trong hoàn cảnh không bình thường hiện nay của một chế độ có bộ máy chấp chính nằm trong tay một đảng duy nhất, các đảng đối lập đều “đứng ngoài pháp luật”, sự “nhập một” giữa một Thein Sein và một Aung San Suu Kyi lại cũng là một định mệnh lịch sử không thể nào khác được mà nội dung thông báo rất “kín đáo” của ký giả Danh Đức cho phép nghĩ rằng đấy mới là trọng tâm mà bài báo trên Tuổi trẻ dồn vào. Một phát ngôn mang thật nhiều ẩn ý và đều là ẩn ý đáng cho ta quan tâm.
Nhưng muốn phát ngôn gì thì phát ngôn, nhìn vào đời sống thực tế trước mắt, có lẽ ai ai cũng cảm nhận được sự thể đã đến hồi cấp bách lắm. Một đất nước mà kinh tế đang mấp mé trên bờ vực, ngân sách cạn kiệt, nhiều ngân hàng nhà nước thoái vốn, bị mua lại với giá 0 đồng.
Một đất nước mà kinh doanh lương thiện “không còn cửa”, đến mức cả một tỉnh ủy phải phát “công văn hỏa tốc” để cán bộ toàn tỉnh tham dự một cuộc phát động thi đua hạ sách chưa một triều đại nào có là… uống bia Sài Gòn!!!
Một đất nước mà công chức và bộ máy chính quyền nhìn đâu cũng phảng phất hình ảnh những “triều đình con”, giỏi làm những việc động trời vô thiên vô pháp như chặt phá cây xanh (Hà Nội), hoặc huy động bộ sậu trừng trị cả đến người dân chỉ mới dám có vài nhận xét vắn tắt chưa mất cái lông chân nào của mình (An Giang)…
Một đất nước mà giữa đường phố thì đám âm binh dư luận viên tha hồ kéo nhau đi đánh phá người ngay, bất chấp pháp luật, hệt như loại “Cậu Trời” thời vua Lê chúa Trịnh.
Một đất nước mà bộ máy chức năng sinh ra để đảm bảo an ninh cho dân chúng lại có “thành tích” “3 năm hơn 260 người chết bất thường trong đồn công an” khiến dân chúng không ai không kinh hoàng mỗi lần bị bắt về đồn “thẩm vấn”.
Một đất nước mà cuộc sống yên bình trong xã hội, nơi lẽ ra phải được bảo đảm như chỗ ẩn náu cuối cùng cho sự chính danh của thể chế thì chỉ sau vài thập niên đã “tróc lở”, “bong đi từng mảng”, đến nỗi đâu đâu cũng mang tâm lý… như ngồi trên đống lửa, trong đó, vừa xảy ra tức thì câu chuyện thương tâm về một gia đình đang yên lành trên mảnh ruộng cùng nhà cửa của mình bỗng dưng bị tước đoạt sạch, vợ chồng chủ nhà bị đẩy vào vòng lao lý và đứa con trai 15 tuổi, một học sinh ngoan, giỏi trở thành “đối tượng chống phá” của nhà cầm quyền.
Còn gì nữa?
Một đất nước mà sự lạm phát chức tước trở thành quá đỗi phổ biến: bổ nhiệm cấp phó thừa thãi; chức và hàm nhiều không xiết kể; trong quân đội thăng tướng 498 người, hơn gấp đôi số tướng đương nhiệm của Trung Quốc – một nước có diện tích gấp khoảng 29 lần và dân số gấp 17 lần Việt Nam.
Một đất nước mà chất lượng cuộc sống mọi mặt: lương thực thực phẩm, văn hóa, truyền thông, giáo dục, y tế, giao thông vận tải, môi trường… đều rơi tự do không đáy (xin tham khảo bài tổng kết 8 hiện tượng vỡ trận của tác giả Đinh Tấn Lực). Thậm chí trong sinh hoạt chùa chiền miền Bắc, có những ông sư bỏ hết pháp quy truyền thống, thản nhiên uống rượu, ăn thịt, để râu, sàm sỡ với sư nữ, nguy hại hơn là ngang nhiên phá dỡ những kiến trúc chùa cổ mang đậm phong cách dân tộc đã được xếp hạng di tích quốc gia để xây lên những ngôi nhà 2 tầng để xe và làm chỗ giải trí, một cách triệt tiêu tinh thần, cốt cách dân tộc êm ái và hữu hiệu nhất. Thế mà ông ta vẫn công khai mọi việc lên báo không sợ bị xử lý, còn ông Bộ trưởng liên đới đáng lẽ phải rất lo lắng trước nguy cơ bị cách chức vì không tròn trách nhiệm thì lại “cười xòa” (cười trống lảng?), “nhường câu trả lời về du lịch – và không chỉ có du lịch – cho người kế nhiệm”, riêng mình “trả lời như vậy là để giảm stress cho các đại biểu Quốc hội”…
Đúng như lời phát biểu của một vị đại biểu tại phiên họp Quốc hội mới vừa qua, “hoàng hôn nhiệm kỳ” là một hiện thực chẳng có gì huyền ảo, cũng chẳng còn có cách nào giấu được, không riêng gì với Quốc hội Việt Nam khóa XIII mà “Đó là thời điểm nhạy cảm, diễn ra tình trạng một số quan chức nhà nước chạy đua nước rút để thực hiện những ‘chuyến tàu vét’ cuối cùng trước khi ‘hạ cánh’”.
Từ một cái nhìn rất khái lược như trên, bạn đọc chắc cũng thống nhất với chúng tôi, rằng bài viết nêu gương ông Thein Sein trên báo Tuổi trẻ không phải ngẫu nhiên mà đã xuất hiện đúng “điểm rơi” của nó. Vậy thì, đối với tầng lớp trí thức tỉnh táo và xã hội dân sự, có nên chờ “hạ hồi phân giải” hay là cần chủ động hơn, trước vận hội Thein Sein?
Bauxite Việt Nam
 “Của để dành” của Tổng thống Thein Sein
Tổng thống Myanmar Thein Sein (phải) trong cuộc gặp với Tổng thống Indonesia Joko Widodo tại Malaysia - Ảnh: Reuters
Tôi muốn cảm ơn ngài vì sự lãnh đạo của ngài, và vì việc ngài lèo lái Myanmar vào con đường chuyển tiếp để trở thành một Myanmar mới dân chủ – Thủ tướng Malaysia NAJIB RAZAK
Danh Đức
TT – Tổng thống Myanmar Thein Sein đã có những bước “thoát ly” khỏi ảnh hưởng của Trung Quốc trong con đường chính trị của ông, vì nước vì dân.
Nghe đọc bài: “Của để dành” của Tổng thống Thein Sein
Tổng thống Myanmar Thein Sein (phải) trong cuộc gặp với Tổng thống Indonesia Joko Widodo tại Malaysia – Ảnh: Reuters
Hai tuần sau cuộc bầu cử “sang trang lịch sử” ở Myanmar, Tổng thống Myanmar sắp mãn nhiệm Thein Sein đến dự Thượng đỉnh Đông Á ở Kuala Lumpur (Malaysia).

Việt-Trung ký hiệp định thác Bản Giốc


Image copyrightBao dien tu cua Chinh phu VN
Image captionThác Bản Giốc nay do cả hai phía Việt Nam và Trung Quốc khai thác du lịch
Việt Nam và Trung Quốc vừa chính thức ký Hiệp định khai thác tài nguyên du lịch thác Bản Giốc và Hiệp định về tàu thuyền tự do đi lại ở cửa sông Ka Long (Bắc Luân).
Được biết hai văn bản này được ký hồi đầu tháng nhân chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình tới Hà Nội.
Báo trong nước tường thuật, với việc ký hai văn kiện này, Việt Nam và Trung Quốc đã “khép lại hoàn toàn những tranh chấp do lịch sử để lại, mở ra một thời kỳ hợp tác mới giữa hai nước”.
Khu vực thác Bản Giốc và cửa sông Ka Long là những khu vực “rất nhạy cảm, có lịch sử tranh chấp lâu đời”.

Họa sĩ Bửu Chỉ ở Paris



Ngày 1-11-1988, họa sĩ Bửu Chỉ đến Paris. Ngày 30-4-1989, họa sĩ trở về nước. Trong thời gian ở Paris, Bửu Chỉ đã sáng tác nhiều tác phẩm mới và đã có hai cuộc triển lãm tranh thành công tốt đẹp: tại Nhà Việt Nam từ 1-2 đến 5-3-1989 với 21 bức tranh và tại UNESCO với 40 bức từ 3-4 đến 14-4-1989.
Họa sĩ Bửu Chỉ ở Paris
Chúng tôi trích trong "sổ ghi ý kiến một vài cảm tưởng về hai cuộc triển lãm tranh của Bửu Chỉ và bài của ông Kiflé đăng trong tạp chí OPINION của Hiệp hội quốc tế nhân viên UNESCO (số tháng 5-1989).

Cực đoan và hận thù là nguyên nhân của mọi tai họa


Nguyễn Quang Dy


Có thể nói cực đoan, cuồng tín, và hận thù là nguyên nhân của mọi tai họa. Nó vừa là hệ quả vừa là nguyên nhân dẫn đến bạo lực và khủng bố, xung đột và chiến tranh. Khi cực đoan và hận thù đã trở thành tâm thức (state of mind) thì càng nan giải.

Muốn chống khủng bố và chấm dứt bạo lực, không chỉ dùng bạo lực, mà phải vận dụng cả sức mạnh cứng và sức mạnh mềm để hóa giải. Bạo lực sẽ tiếp nối bạo lưc, hận thủ sẽ đẻ ra hận thù, như một cái vòng luẩn quẩn nguy hiểm (vicious circle).

Người ta có thể tiêu diệt hay bắt sống những tên khủng bố tại Paris, có thể ném bom tiêu diệt các căn cứ IS ở Syria, nhưng khó lòng chấm dứt được khủng bố. Chừng nào cực đoan và hận thù còn tồn tại, nó sẽ sản sinh ra tiếp các nhóm khủng bố mới.

Như bệnh ung thư đã di căn, người ta không thể dùng dao kéo cắt bỏ hết được, mà phải kết hợp hóa xạ trị và thay đổi cách sống, may ra mới cứu vãn được tính mạng. Khi cực đoan và hận thù đã trở thành tâm thức, bạo lực và khủng bố có thể xảy ra mọi lúc mọi nơi, trong quan hệ quốc gia quan hệ xã hội, cũng như trong gia đình (domestic violence).

Nhìn vào sự thật qua vụ các nhà báo gốc Việt bị giết

 Đinh Từ Thức


Điều tra phóng sự truyền hình Terror in Little Saigon đã gây sôi nổi ngay từ trước khi công chiếu vào ngày 3 tháng 11, 2015. Sau mười ngày, cuộc tranh cãi đã phân định thành nhiều phe tương đối rõ nét. Nhưng hầu như lập luận của phe nào cũng bị vẩn đục bởi những định kiến sẵn có, khiến cuộc thảo luận chỉ quanh quẩn, người nọ lập lại ý kiến của người kia cùng phe, khiến tình trạng ngày càng tù mù thêm. Giống như một sân quần ngựa, càng nhiều ngựa quần, bụi đất càng mù mịt.
Muốn nhìn rõ vấn đề, trước hết, cần loại bỏ mọi định kiến, nghi vấn, suy đoán theo tưởng tượng. Cần gạt bỏ mọi tình cảm thiên lệch sẵn có như bênh ai, chống ai… Hãy bắt đầu từ số không, và chỉ nhìn vào những sự việc có thật, rồi từ đấy mới có thể có cái nhìn rõ ràng.

Sự thật không thể chối bỏ
Trước hết, những người chống lại nhóm làm phim đưa ra lập luận: Nội vụ đã xảy ra hai ba chục năm rồi, giới hữu trách đã có gắng nhiều, vẫn không tìm ra thủ phạm, không ai bị truy tố, tại sao làm sống lại chuyện này? Nhằm mục đích gì? Có âm mưu gì? Ai chi tiền? Đằng sau có ai? Và đằng sau ai có ai nữa? Tại sao lúc này?… Trong khi ấy, những người có thành kiến với Mặt Trận [Quốc gia Thống nhất Giải phóng Việt Nam của Tướng Hoàng Cơ Minh – gọi tắt là Mặt Trận], cũng như với chính đảng kế tục Mặt Trận là Việt Tân, đều nhấn mạnh về nghi vấn Mặt Trận là thủ phạm. Nội dung cuốn phim gây tranh cãi cũng thiên về khuynh hướng này, và cũng không nêu được sự thật mới nào.
Vậy sự thật ở đâu? Bắt đầu từ chỗ nào?
Dù chưa bắt được thủ phạm, chưa ai bị truy tố, nhưng có một sự thật không ai chối cãi được, là có những người bị giết. Sự thật này không ai có thể né tránh, không thể thay đổi, không thể xoá bỏ. Dù nhắc tới nó hay không, dù can đảm đối diện hay hèn mạt chối bỏ, nó vẫn còn đó. Chưa có ai bị truy tố, không có nghĩa là không có thủ phạm, không có người chết. Có nhiều người bị giết mà chưa bắt được thủ phạm, rất nhiều nguy hiểm; vì thủ phạm vẫn thong dong sống trà trộn với người lương thiện trong xã hội, “đã quen mất nết đi rồi,” có thể tái phạm tội ác bất cứ lúc nào; là mối đe dọa thường trực cho mọi người. Hơn nữa, có người chết, thì phải làm cho sáng tỏ. Không làm được là bất lực, vô trách nhiệm, vô cảm.
Theo những tài liệu rõ ràng, không ai chối cãi được, là trong mười năm, từ 1981 đến 1990 thế kỷ trước, có nhiều vụ khủng bố mà nạn nhân thuộc thành phần người Việt tại Mỹ. Kẻ bị đe doạ, bị hành hung, người bị đốt nhà, nhiều người bị bắn chết, có người chỉ bị thương, thoát chết. Nội dung cuốn phim gây tranh cãi chỉ nói tới năm người bị giết, nên ở đây, cũng chỉ đề cập tới những người này.
Năm người bị giết không chỉ là con số đơn độc vô tri vô giác. Mỗi người không chỉ là một phân số 1/5 của một tổng số. Họ là những con người bằng xương bằng thịt, có tên tuổi, diện mạo, có sở thích, chí hướng, có gia đình, bạn hữu và nguồn gốc. Đó là sự thật.
Sự thật khác là cả năm người khi bị giết đều cùng đang sống trên lãnh thổ Hoa Kỳ, là cường quốc dân chủ số một trên thế giới, là “thành phố ánh sáng trên đồi cao” cho cả thế giới noi theo về tinh thần trọng luật, và tôn trọng nhân quyền. Sự thật kế tiếp là những người này đã bị giết hai ba chục năm, mà chính quyền Hoa Kỳ vẫn chưa tìm ra thủ phạm để đem ra trước công lý. Nếu đây là một vết nhơ, một điều đáng xấu hổ, đáng nhục thì, ai xấu hổ, ai nhục? Có người nói: khơi lại nội vụ là làm nhục cộng đồng người Việt. Sự thật, có phải vậy không?