Bob Dylan
Bob Dylan là một trong những khuôn mặt nổi bật của Mỹ những năm 60 và 70. Sinh ngày 21 tháng 5 năm 1941, Dylan là ca sĩ, nhạc sĩ pop, nhà thơ đã xuất hiện một cách ngoạn mục bên cạnh những Joan Baez, Judy Collins, the Beatles, trong những buổi diễn ca nhạc chống chiến tranh trước đây, đã để lại nơi người nghe và cả người đọc ông những ấn tượng đẹp đẽ của một thời nay trở thành lãng mạn, đối với thế hệ ông – và cả đối với những thế hệ sau ông. Kể từ khi từ giã gia đình đi Chicago lúc chỉ mới 10 tuổi, tới những ngày sát cánh bên những Pete Seeger, Joan Baez... vào những năm 60 và đầu những năm 70, cho đến năm 1985, khi xuất hiện với những ngôi sao khác trong giới ca nhạc Mỹ để quyên góp tiền cho châu Phi – We Are The World – có thể nói tiếng hát Bob Dylan đã đồng thời vang lên khắp các tiểu bang Mỹ và toàn thế giới, và những lời ca với sức tượng hình mạnh mẽ của ông không những chỉ làm thay đổi ít nhiều cách nghĩ của giới trẻ Mỹ mà còn thức tỉnh lương tâm con người trên trái đất này.
Không phải đợi đến cuốn hồi ký nhiều tập ông vừa cho xuất bản phần đầu năm ngoái, cũng không phải một giải thưởng ca khúc có tầm cỡ ông nhận được hai năm trước đây, mà ngay từ lần ông xuất hiện bên cạnh Đức Giáo hoàng Jean-Paul II cách nay mấy năm trong những nỗ lực kêu gọi hòa bình, đã làm sống lại cái tên tuổi huyền thoại ngày nay đã gắn liền với âm nhạc dân gian, với thơ ca, với những phong trào chống chiến tranh.
Con người trai trẻ đầu tóc rối quăn đi đến đâu cũng mang theo chiếc guitar thùng có gắn harmonica ấy ngày nay vẫn còn hát. Những lời ca - thơ nồng ấm của một thời ấy ngày nay đem nghe - đọc lại chắc hẳn vẫn còn có thể đóng góp ít nhiều cho loài người đang còn ở rất xa hy vọng thoát khỏi hiểm họa chiến tranh?
Thời thế đang đổi thay
Hãy đến đây những con người
Đang rong chơi trên mọi nẻo đường
Hãy nhìn nhận rằng
Nước chung quanh các người đã dâng cao
Và hãy chấp nhận rằng
Các người rồi sẽ ướt đến tận xương
Nếu thời gian của các người
Còn đáng để dành
Các người tốt hơn nên bắt đầu bơi
Nếu không các người sẽ chìm như một tảng đá
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Hãy đến đây các nhà văn các nhà phê bình
Những kẻ tiên tri bằng ngòi bút
Hãy mở mắt thật to
Cơ hội sẽ không bao giờ trở lại
Và hãy đừng nói quá vội
Bởi vì bánh xe còn đang quay
Và người ta chưa thể nói ai
Sẽ được gọi tên
Bởi vì kẻ thua hôm nay
Ngày mai sẽ là người thắng
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Hãy đến đây các nghị sĩ các dân biểu
Xin làm ơn lưu ý lời kêu gọi
Đừng đứng chắn chỗ ra vào
Đừng bít lối hành lang
Bởi vì kẻ nào chần chờ
Sẽ là người bị thương
Trận chiến đang diễn ra
Bên ngoài và đang hồi khốc liệt
Sắp làm vỡ ra muôn mảnh kính cửa sổ các người
Vách tường nhà các người sẽ rung giật
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Hãy đến đây những mẹ những cha
Từ khắp mọi miền đất nước
Và đừng nên khởi sự chê bai
Những gì các người không hiểu nổi
Con trai con gái các người
Đã thoát khỏi vòng kiểm soát của các người
Con đường cũ các người đi
Đã mau chóng già nua
Xin vui lòng cuốn gói ra khỏi con đường mới
Nếu các người không thể tiếp một tay
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Lằn ranh đã được vạch ra
Lời nguyền rủa đã cất lên rồi
Kẻ chậm chân hôm nay
Ngày mai sẽ là người nhanh bước
Bởi vì hiện tại hôm nay
Ngày mai sẽ là quá khứ
Trật tự cũ đang nhanh chóng biến mất
Và người đứng đầu hôm nay
Ngày mai sẽ là người đứng cuối
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
___________
* The Times They Are A-Changin’, trong cuốn Writings and Drawings by Bob Dylan, Nxb. Alfred A. Knopf, 324 trang, New York, 1973. Bản dịch dịch khổ 1 & 2 (1974) là của một nhà thơ Saigon vào thời điểm này không còn muốn là dịch giả bài thơ trên; các khổ 3, 4 & 5 là do nhà thơ Hoàng Ngọc Biên dịch năm 1977 ở Saigon.
Bob Dylan là một trong những khuôn mặt nổi bật của Mỹ những năm 60 và 70. Sinh ngày 21 tháng 5 năm 1941, Dylan là ca sĩ, nhạc sĩ pop, nhà thơ đã xuất hiện một cách ngoạn mục bên cạnh những Joan Baez, Judy Collins, the Beatles, trong những buổi diễn ca nhạc chống chiến tranh trước đây, đã để lại nơi người nghe và cả người đọc ông những ấn tượng đẹp đẽ của một thời nay trở thành lãng mạn, đối với thế hệ ông – và cả đối với những thế hệ sau ông. Kể từ khi từ giã gia đình đi Chicago lúc chỉ mới 10 tuổi, tới những ngày sát cánh bên những Pete Seeger, Joan Baez... vào những năm 60 và đầu những năm 70, cho đến năm 1985, khi xuất hiện với những ngôi sao khác trong giới ca nhạc Mỹ để quyên góp tiền cho châu Phi – We Are The World – có thể nói tiếng hát Bob Dylan đã đồng thời vang lên khắp các tiểu bang Mỹ và toàn thế giới, và những lời ca với sức tượng hình mạnh mẽ của ông không những chỉ làm thay đổi ít nhiều cách nghĩ của giới trẻ Mỹ mà còn thức tỉnh lương tâm con người trên trái đất này.
Không phải đợi đến cuốn hồi ký nhiều tập ông vừa cho xuất bản phần đầu năm ngoái, cũng không phải một giải thưởng ca khúc có tầm cỡ ông nhận được hai năm trước đây, mà ngay từ lần ông xuất hiện bên cạnh Đức Giáo hoàng Jean-Paul II cách nay mấy năm trong những nỗ lực kêu gọi hòa bình, đã làm sống lại cái tên tuổi huyền thoại ngày nay đã gắn liền với âm nhạc dân gian, với thơ ca, với những phong trào chống chiến tranh.
Con người trai trẻ đầu tóc rối quăn đi đến đâu cũng mang theo chiếc guitar thùng có gắn harmonica ấy ngày nay vẫn còn hát. Những lời ca - thơ nồng ấm của một thời ấy ngày nay đem nghe - đọc lại chắc hẳn vẫn còn có thể đóng góp ít nhiều cho loài người đang còn ở rất xa hy vọng thoát khỏi hiểm họa chiến tranh?
Thời thế đang đổi thay
Hãy đến đây những con người
Đang rong chơi trên mọi nẻo đường
Hãy nhìn nhận rằng
Nước chung quanh các người đã dâng cao
Và hãy chấp nhận rằng
Các người rồi sẽ ướt đến tận xương
Nếu thời gian của các người
Còn đáng để dành
Các người tốt hơn nên bắt đầu bơi
Nếu không các người sẽ chìm như một tảng đá
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Hãy đến đây các nhà văn các nhà phê bình
Những kẻ tiên tri bằng ngòi bút
Hãy mở mắt thật to
Cơ hội sẽ không bao giờ trở lại
Và hãy đừng nói quá vội
Bởi vì bánh xe còn đang quay
Và người ta chưa thể nói ai
Sẽ được gọi tên
Bởi vì kẻ thua hôm nay
Ngày mai sẽ là người thắng
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Hãy đến đây các nghị sĩ các dân biểu
Xin làm ơn lưu ý lời kêu gọi
Đừng đứng chắn chỗ ra vào
Đừng bít lối hành lang
Bởi vì kẻ nào chần chờ
Sẽ là người bị thương
Trận chiến đang diễn ra
Bên ngoài và đang hồi khốc liệt
Sắp làm vỡ ra muôn mảnh kính cửa sổ các người
Vách tường nhà các người sẽ rung giật
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Hãy đến đây những mẹ những cha
Từ khắp mọi miền đất nước
Và đừng nên khởi sự chê bai
Những gì các người không hiểu nổi
Con trai con gái các người
Đã thoát khỏi vòng kiểm soát của các người
Con đường cũ các người đi
Đã mau chóng già nua
Xin vui lòng cuốn gói ra khỏi con đường mới
Nếu các người không thể tiếp một tay
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
Lằn ranh đã được vạch ra
Lời nguyền rủa đã cất lên rồi
Kẻ chậm chân hôm nay
Ngày mai sẽ là người nhanh bước
Bởi vì hiện tại hôm nay
Ngày mai sẽ là quá khứ
Trật tự cũ đang nhanh chóng biến mất
Và người đứng đầu hôm nay
Ngày mai sẽ là người đứng cuối
Bởi vì thời thế đang đổi thay.
___________
* The Times They Are A-Changin’, trong cuốn Writings and Drawings by Bob Dylan, Nxb. Alfred A. Knopf, 324 trang, New York, 1973. Bản dịch dịch khổ 1 & 2 (1974) là của một nhà thơ Saigon vào thời điểm này không còn muốn là dịch giả bài thơ trên; các khổ 3, 4 & 5 là do nhà thơ Hoàng Ngọc Biên dịch năm 1977 ở Saigon.
