HOÀNG NGỌC BIÊN: XUÂN HƯƠNG và cái chênh vênh của cuộc đời

Đôi lời:  Sau bài nghiên cứu " Hoàng Ngọc Biên với con đường tiểu thuyết mới và thời gian tìm thấy lại" của nhà văn Ngô Thế Vinh gây được sự chú ý lớn của bạn đọc trong và ngòai nước, đặc biệt các bạn đọc trẻ lần đầu bắt gặp một tác giả tài hoa trong nhiều lĩnh vực văn học, hội họa, âm nhạc, trình bày, dịch thuật...
Nhận thấy còn có nhiều đề tài thú vị và bổ ích về tác giả nầy, chúng tôi tò mò trò chuyện thêm với ông để hầu cống hiến thêm cho bạn đọc một đôi điều ...
Hôm nay, nhân ông đưa một vài hình ảnh về người cháu nội của ông rất ham mê đọc sách như ông hồi thơ ấu, chúng tôi xin trích giới thiệu một vài kỷ niệm ấu thời của ông do ông trả lời thư của chúng tôi ngày 16 tháng 3 năm 2016.

1. Ben đang đọc sách       2. Ông nội, nhà văn Hoàng Ngọc Biên với ly cà phê

1. Ngày nay tôi là người cái nhớ cái quên rất vô trật tự: có cái chỉ nhớ thời gian, không nhớ đúng câu chuyện, cái nhớ rõ câu chuyện thì không xác định được thời gian... Nói lan man, quên trước quên sau, lúc nào cũng cần có một cái gì làm chỗ dựa. Đọc và mê đọc sách từ khi nào? Làm sao một ông già ký ức lôi thôi như tôi trả lời đây... “Có kỷ niệm thơ ấu nào...” May quá, chính câu hỏi này của anh đã làm chỗ dựa ấy, đã gỡ rối cho tôi. Tôi chỉ nhớ những ngày tản cư từ làng này qua làng khác, thời cha còn ba lô trên vai cong lưng đạp xe trên những con đường rừng ở Việt Bắc, khi nào rời bàn đèn thuốc phiện của ông nội tôi,vì ông đang hoặc sắp lim dim ngủ, thì tôi đến bên bà nội, nhất là những ngày mẹ tôi phải lặn lội cuốc bộ mấy chục cây số đi, rồi mấy chục cây số về, giữa làng Vĩnh Phước và tỉnh Quảng Trị để mua chút hàng lẻ tẻ đem về bán bên một làng Đạo cách nhà mấy cây số mà mấy năm trước mẹ có nhắc, nay tôi đã quên mất tên. Bà nội tôi là một người kỳ lạ: bà là người không hề được đi học, không biết đọc biết viết, nhưng hồi còn bé khi tôi gặp bà, thì bà đã thuộc Kiều từ bao giờ không biết. Trong số những truyện bà nhiều lần đem kể cho thằng cháu đích tôn, ngoài truyện Kiều với tôi thời đó là dài vô tận, tình huống nào tình tiết nàovới tôi cũng có thể nẩy sinh nhiều intrigues khác nhau, còn có vô số những truyện khác ngắn hơn... Thí dụ
                     Xuân Hương tuổi mới nên ba
                     Tay cầm gậy trúc dắt cha ăn mày...

1. Truyện này tôi không nhớ tên, nói đúng là không biết tên. Chỉ nhớ là truyện Xuân Hương tuổi mới nên ba thế thôi. Sau này có nhiều dịp hỏi các người chuyên môn trong vòng quen biết, có nhiều giải đáp ít nhiều mơ hồ, gần tám mươi tuổi tôi vẫn chưa gặp một xác quyết nào... Gần đây tôi có đem hỏi thăm anh Đặng Tiến, câu trả lời của nhà nghiên cứu văn học rất có thẩm quyền là:Phạm Công Cúc Hoa (và sau một lát) hay là Lâm Sanh Xuân Nương... Không nhớ truyện ở đâu, nhưng Xuân Hương lại là truyện đầu tiên dẫn tôi đi vào văn chương, và cái hình ảnh nổi trôi bấp bênh của cô gái tuổi mới nên ba ấy trở thành cái nổi trôi bấp bênh của cuộc đời. Hình ảnh nổi trôi ấy, sau này chập chững bước vào sách đọc, tôi thấy hiện diện cùng khắp, trong mọi thứ văn chương xa gần – như những biến khúc của thế giới sách đọc mà tôi bị lôi cuốn đi tìm, say mê dò tìm... Câu hỏi chưa có ai trả lời, tôi chấp nhận không tra hỏi thêm, vui vẻ mang theo mình - coi như cái chênh vênh của sự thật kia cũng chỉ là cái chênh vênh của cuộc đời...

             Hoàng Ngọc Biên