Trần Đình Sơn Cước
Mùa hè
năm 2015 chúng tôi tổ chức lễ
cưới cho cô con gái thứ hai. Cháu
kết hôn với một người Mỹ.
Lớp trẻ thuộc thế hệ người
Việt thứ hai có bạn, lập gia đình
với người thuộc các sắc dân
khác không còn là điều xa lạ
trong cộng đồng người Việt ở
Mỹ. Đây cũng là điều tự
nhiên vì lớp trẻ này lớn lên
toàn vẹn trong môi trường xã
hội, giáo dục của Mỹ; hấp thụ
nền văn hóa văn minh phương tây
nhiều hơn nền văn hóa mà cha mẹ
ông bà các cháu mang theo khi phải
định cư ở nước ngoài.
Con gái và
rể chúng tôi đều là sinh viên
của trường đại học Stanford nên
thánh lễ chính thức được tổ
chức tại nhà thờ của trường.
Nhà thờ này mang tên Stanford Memorial
Church tọa lạc ngay trung tâm của trường
đại học. Đây là một trong
những ngôi nhà thờ được xây
dựng sớm, nổi tiếng của miền Tây
nước Mỹ. Bà Jane Stanford đã xây
dựng xong nhà thờ này vào năm
1903 để tưởng nhớ người chồng
của bà, ông Leland Stanford. Chính hai ông
bà đã lập nên đại học
Stanford để tưởng nhớ người
con của họ, Leland Jr. Stanford. Mặc dầu họ
là những người có đức tin,
nhưng họ không gắn kết hẳn với
một đạo giáo nào nên khi thiết
lập nhà thờ họ đã qui định
nhà thờ được mở cho mọi
người. Nhờ tinh thần phóng khoáng
đó, nhà thờ đã phục vụ
được nhu cầu tinh thần rộng rãi
nhất cho cộng đồng đại học.
 |
 |
 |
 |
Mặc dù lễ cưới chính thức diễn ra tại nhà thờ vào buổi xế trưa, nhưng buổi sáng chúng tôi tổ chức một lễ nhỏ, trang nghiêm theo truyền thống Việt Nam. Ở miền bắc California, bầu trời tháng sáu trong xanh, nắng rực rỡ. Từ các ô cửa sổ, láng giềng chúng tôi thích thú nhìn chú rể da trắng trong quốc phục Việt Nam, khăn đóng áo dài, cùng họ nhà trai ( cũng toàn người da trắng) mang từng mâm quả đựng trà, bánh, rượu, trái cây, phủ khăn đỏ thêu hình chữ song hỷ, trịnh trọng tiến vào nhà gái để làm lễ rước dâu. Hình ảnh chiếc áo dài Việt Nam của cô dâu chú rể tuy không còn xa lạ lắm với người bản xứ, nhưng vẫn dậy lên trong chúng tôi niềm hãnh diện giữ được lễ nghi phong tục của quê cha đất tổ nơi xứ sở mênh mông mà chúng tôi mới là dân nhập cư...
Nhà trai mang lễ
vật đến nhà gái
Cô dâu, chú rể làm
lễ trước
bàn thờ tổ tiên
...Buổi tối
là tiệc cưới. Tiệc được
tổ chức ngoài trời, trong khuôn viên
của Rengstorff House thuộc thành phố
Mountain View, nơi đi qua con đường rợp
bóng cây che khuất những tòa nhà
làm việc của hãng Google nổi tiếng.
Rengstorff House là một biệt thự lịch
sử lâu đời của thành phố
Mountain View với lối kiến trúc Ý
đẹp và trang nhã. Đây là
tài sản của gia đình ông Henry
Rengstorff, một người di dân gốc Đức
đến lập nghiệp ở đây từ
những năm 1850. Ngôi nhà và hàng
trăm mẫu tây đất xung quanh do gia đình
của ông sở hữu, sau đó bán
lại cho những sở hữu chủ khác
một thời gian. Cuối cùng vào năm
1979, thành phố Mountain View đã mua lại
ngôi nhà, sửa sang và biến thành
một địa điểm công cộng, trong
đó có việc cho thuê để tổ
chức các sinh hoạt văn hóa hoặc
cho thuê làm địa điểm đám
cưới...
Rengstorff
House
Bàn tiệc cưới
ngoài trời
Trong thời gian chuẩn bị cho lễ cưới, việc chúng tôi cân nhắc là làm thế nào giới thiệu được văn hóa truyền thống của dân tộc cho họ nhà trai, bạn bè và khách mời không phải là người Việt Nam. Vì tiệc được tổ chức theo hình thức phương tây, bắt đầu bằng giờ cocktail, sử dụng nhạc nhẹ không lời lúc vào tiệc và cuối cùng có khiêu vũ, nên con gái chúng tôi đề nghị giới thiệu phần âm nhạc cổ truyền của Việt Nam vào lúc khách được dọn thức ăn nhẹ. Chúng tôi đồng ý với gợi ý này.
Qua một vài
người quen, chúng tôi liên lạc
với một số tổ chức văn hóa
và nhạc sĩ, nhưng họ đều ngần
ngại vì không muốn trình diễn
âm nhạc dân tộc trong một buổi
tiệc cưới vì sợ không khí
tiệc tùng không phù hợp. Cuối
cùng nhạc sĩ Vũ Hồng Thịnh, tốt
nghiệp Nhạc Viện Quốc Gia Việt Nam,
hiện sống, trình diễn và dạy
nhạc dân tộc ở thành phố San
Jose, đã nhận lời. Để ông
yên tâm, chúng tôi bảo đảm
với ông rằng khách của tiệc cưới
sẽ có thái độ trân trọng
vì họ rất muốn được biết
và thưởng thức âm nhạc truyền
thống của đất nước mình.
Nhạc sĩ Vũ Hồng Thịnh đã mời
thêm nhạc sĩ Đặng Lan, một nhạc
sĩ chuyên trình diễn nhạc cụ dân
tộc của một nhà hát dân tộc
trong nước, cũng định cư ở San
Jose. Đặc biệt, bằng uy tín của
mình, nhạc sĩ Thịnh còn mời được
giáo sư đàn tranh Ngọc Dung, tốt
nghiệp trường Quốc Gia Âm Nhạc Sài Gòn (cũ), từng mở lớp dạy
đàn tranh nhiều năm tại vùng Bay
Area , nay đã nghỉ hưu, cùng tham gia
trình diễn...
Đúng như
mong đợi của chúng tôi, buổi tiệc
cưới trở nên độc đáo
nhờ có một chương trình ngắn
với mở đầu bằng độc tấu
đàn bầu bài " Tình Ca" của
nhạc sĩ Phạm Duy. Khách say mê với
âm hưởng tha thiết gắn quyện tài
tình giữa âm điệu dân ca mượt
mà và tiết tấu hiện đại.
Với khách mời Việt Nam, họ đã
xao xuyến, da diết tình yêu quê hương
"...tôi yêu tiếng nước tôi từ
khi mới ra đời,... người ơi...".
Khách được thưởng thức tiếp
hòa tấu gồm ba nhạc cụ đàn
tranh, đàn nguyệt và đàn bầu
bốn bản dân ca gồm "Trống Cơm",
dân ca miền Bắc, " Lý Tình
Tang", dân ca miền Trung và "Lý
Qua Cầu", "Trăng Thu Dạ Khúc", dân
ca miền Nam. Cuối cùng, khách thích
thú được nghe và nhìn tận
mắt bộ đàn đá do nhạc sĩ
Vũ Hồng Thịnh trình diễn " Bình
Minh Trên Cao Nguyên" do chính ông sáng
tác. Nhiều khách mời đã đến
trò chuyện cùng các nhạc sĩ,
được nhìn ngắm và tận tay
sờ vào những thanh đá phát ra
những âm thanh kỳ diệu. Nhiều bạn
trẻ, kể cả những bạn Việt Nam
sinh ra và lớn lên bên Mỹ, ngạc
nhiên trước cây đàn một dây
(đàn bầu) độc đáo của
dân tộc Việt Nam...
Nhạc sĩ Vũ Hồng Thịnh độc tấu đàn bầu |
Nhạc sĩ Đặng Lan và nhạc sĩ Ngọc Dung |
 Các nhạc sĩ với đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt( phía sau ) và đàn đáy |
Nhạc sĩ Vũ Hồng Thịnh biểu diễn đàn đá |
...Chúng tôi
xúc động biết ơn các nhạc
sĩ đã mang đến cho khách mời
một món quà cưới ý nghĩa.
Chúng tôi mừng kết quả vuông
tròn vì lần đầu tiên chúng
tôi đã lồng được vào
chương trình tiệc cưới những
tiết mục âm nhạc truyền thống.
Vài ngày sau lễ cưới, dù còn
bận rộn, con gái chúng tôi liền
viết thư cảm ơn đến các nhạc
sĩ. Bức thư viết bằng tiếng Anh
được thốt lên từ tận lòng
chân thành của cháu:
" Dear Bac
Thinh,
Chau và Mike
xin cam on Bac, bac Lan, và Bac Dung nhieu lam for such a
wonderful performance on Saturday. It was a very great honor to have
Bac perform at our wedding and to be able to share traditional
Vietnamese music with our guests. Many guests have told us how very
much they appreciated and loved the performance. For our Vietnamese
guests, they were deeply touched to hear music that reminded them of
home. And our foreign guests, they were happy to learn about and
hear such beautiful music for the first time.
Chau was very happy
to be able to share my Vietnamese heritage, and the song selection
and performance were absolutely beautiful. Chau thank Bac very much
for making my wedding very special and memorable through the
performance.
Chau am attaching a
photo of the performance. Mike and con thank Bac again. There are no
words to express our apprecitation.
Đúng như
con gái tôi viết trong thư cho nhạc sĩ Vũ Hồng Thịnh, chúng tôi đã
tự hào giới thiệu được với
khách mời đôi chút về âm
nhạc truyền thống, xa hơn nữa là
gia tài, bản sắc văn hóa riêng
của dân tộc Việt Nam; hãnh diện
gìn giữ và phát huy bản sắc đó
cùng các nền văn hóa khác mà
chúng tôi và các thế hệ con
cháu chung sống. Niềm tin đó như
được củng cố thêm khi Đức
Giáo Hoàng Francis, ở chặng dừng cuối
cùng của Ngài trong chuyến đi thăm
Bắc Mỹ ngày 26 tháng 9 năm 2015, đã
nói với hàng triệu di dân của
Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, cổ vũ họ
đừng xóa bỏ văn hóa riêng
của mình trong khi hội nhập vào đời
sống nước định cư. Ngài nhấn
mạnh: " You should never be ashamed
of your traditions. Do not forget the lessons you learned from your
elders, which are something you can bring to enrich the life of this
American land."
"Đừng
bao giờ hổ thẹn với truyền thống
của mình", đó
là lời dạy của Đức Thánh
Cha mà chúng tôi xin khiêm tốn chia
xẻ chút tự hào truyền thống
trong ngày vui của con gái chúng tôi.
Chúng tôi hy vọng điều chia xẻ
nhỏ nhoi nầy sẽ được nhân rộng lên để chúng ta và nhiều
thế hệ con cháu chúng ta mãi về
sau vẫn luôn tự hào về truyền
thống Việt Nam của mình.
Trần Đình
Sơn Cước
(1/2016)
