GIỮA NHỮNG DÒNG THƠ LỜI CHƯA NÓI

Phan Tấn Hải

Tôi có tên bạn ở quê nhà nghèo

 không kể xiết, vẫn lang thang mỗi ngày

 làm thầy lang dạo, trên chiếc xe đạp

 chở đủ thứ kim châm, sách cổ, và

đôi khi vài bài thơ làm dở muốn

 tìm người nghe góp ý, nhiều khi không

đủ gạo về nuôi vợ con trong ngày,

đói thê thảm vẫn lạc quan đi nhà

 thờ mỗi ngày lần chuỗi xin quan phòng,

 ngồi cà phê vỉa hè vẫn nhẩn nha

đọc cho người nghe bài kinh “xin tha

 thứ người…” mà nào thế hệ chúng tôi

 có tội tình gì, mà bàn tay bàn

 chân đầy chai sạn mỗi khi vui mừng

 tìm được ngày bán sức lao động,

 giữa một thời thơ ném ra giữa đường

để mong quên luôn một đời, chỉ mong

 giành giụm cho đủ tiền mua một chiếc

 xích lô để kéo hết đời bên các

 hè phố Sài Gòn, mong các con lớn

 lên đủ chữ đọc cho thông, để nhìn

 vào mắt cha đẫm lệ tìm đọc lại

 giữa những dòng thơ lời chưa nói.

 *

 Tôi cũng có tên bạn, tình thân không

 xiết kể, cùng chia xẻ những trang sách

 ngày đầu mới lớn, cùng đội mưa chạy

 băng những cánh đồng tuổi nhỏ, cùng bị

trận gió lịch sử dập vùi cho tơi

 tả, từng có lúc nguyện liều thân đem

 bình an về cho đời, rồi cùng thay

 nhau vào tù để thấy hết cái mong

 manh của phận người, và rồi lại những

 ngày đi khắp các chùa tìm hỏi các

 sư về nghĩa lớn, lời chưa nói hết

 mà nước mắt đã ướt những trang kinh,

 tay bưng tô cháo thiền môn mà trĩu

 nặng cả ngàn thế giới, cầm bút ghi

 nắn nót lại những dòng chữ cổ để

dò tìm tâm ý người xưa, thật khẽ

khàng chỉ vì sợ làm rạn vỡ hồn

 giấy mực, và rồi ngày rời nước chỉ

tiếc không nói hết được với bạn những

 gì tôi hiểu – một khi bất chợt vô tâm mà rồi cũng chẳng còn lời nào

 dằn túi.

 *

 Tôi có bốn đứa em quanh năm thất

 nghiệp, cuối năm 2000 vẫn ở chung

 nhà cùng xài TV đen trắng, tay

 chưa bao giờ chạm tới cái phone, mỗi

 ngày túa ra đường lang thang các xóm,

đạp xe từ Chợ Lớn đi Sài Gòn,

 Gia Ðịnh toát mồ hôi dò hỏi, đôi

 khi đi làm đâu được vài tuần, và

 rồi lại nghe lời thông báo hết việc,

 nghe đâu đất nước đang thời đổi mới

 tiến vào thế kỷ 21 tiền xài

 khỏi đếm, vẫn hồn nhiên mỗi hai tháng

 viết thư xin tiền anh, đâu có biết

 tôi bên này cực nhọc đi lượm từng

đồng quarter ngoài phố, với những dòng

 chữ ngồi gò lưng mỗi ngày viết cho

đầy trang báo, như các cụ đồ một

 thời bán chữ những ngày xuân, mà giữa

 phố người qua lại thường khi bực dọc

 la mắng, đôi khi còn bị đấu tố

chụp mũ biểu tình giữa Little Saigon

 nơi người ta vẫn bảo là đất lành

 chim đậu.

*

 Tóc các em đã bắt đầu nhiều sợi

 trắng, dù mắt tôi vẫn thấy các em

 nhỏ như thuở thật xa và lòng tôi

 vẫn muốn tìm một lời ngắn gọn dặn

 dò, như kiểu tôi nói thử tìm một

 công thức mì ăn liền cho hiểu biết,

 mà môi tôi ấp úng và lời tôi

 không còn lời; các bạn tôi đã bắt

đầu lưng còng, như lời tôi nghe từ

một người bạn khác, vẫn chờ tin tôi

 như chờ phép lạ, vâng đúng một thời

 chúng tôi tin phép lạ, nhưng tôi không

 còn thấy phép lạ nơi đâu ngoài quê

 nhà, nơi các bạn và các em tôi

 mỗi ngày vẫn sống bằng phép lạ, nơi

 nhiều ngày họ chỉ sống bằng khí trời

 và nước lã, nơi nhiều tuần chỉ sống

 bằng cà phê và thuốc lá, nơi nhiều

 năm sống chỉ bằng những dòng thơ và

 một tấm lòng hồn nhiên, và là nơi

 một đời chúng tôi đã sống chỉ bằng

 nước mắt.

Tôi có tên bạn ở quê nhà nghèo

 không kể xiết, vẫn lang thang mỗi ngày

 làm thầy lang dạo, trên chiếc xe đạp

 chở đủ thứ kim châm, sách cổ, và

đôi khi vài bài thơ làm dở muốn

 tìm người nghe góp ý, nhiều khi không

đủ gạo về nuôi vợ con trong ngày,

đói thê thảm vẫn lạc quan đi nhà

 thờ mỗi ngày lần chuỗi xin quan phòng,

 ngồi cà phê vỉa hè vẫn nhẩn nha

đọc cho người nghe bài kinh “xin tha

 thứ người…” mà nào thế hệ chúng tôi

 có tội tình gì, mà bàn tay bàn

 chân đầy chai sạn mỗi khi vui mừng

 tìm được ngày bán sức lao động,

 giữa một thời thơ ném ra giữa đường

để mong quên luôn một đời, chỉ mong

 giành giụm cho đủ tiền mua một chiếc

 xích lô để kéo hết đời bên các

 hè phố Sài Gòn, mong các con lớn

 lên đủ chữ đọc cho thông, để nhìn

 vào mắt cha đẫm lệ tìm đọc lại

 giữa những dòng thơ lời chưa nói.

 *

 Tôi cũng có tên bạn, tình thân không

 xiết kể, cùng chia xẻ những trang sách

 ngày đầu mới lớn, cùng đội mưa chạy

 băng những cánh đồng tuổi nhỏ, cùng bị

trận gió lịch sử dập vùi cho tơi

 tả, từng có lúc nguyện liều thân đem

 bình an về cho đời, rồi cùng thay

 nhau vào tù để thấy hết cái mong

 manh của phận người, và rồi lại những

 ngày đi khắp các chùa tìm hỏi các

 sư về nghĩa lớn, lời chưa nói hết

 mà nước mắt đã ướt những trang kinh,

 tay bưng tô cháo thiền môn mà trĩu

 nặng cả ngàn thế giới, cầm bút ghi

 nắn nót lại những dòng chữ cổ để

dò tìm tâm ý người xưa, thật khẽ

khàng chỉ vì sợ làm rạn vỡ hồn

 giấy mực, và rồi ngày rời nước chỉ

tiếc không nói hết được với bạn những

 gì tôi hiểu – một khi bất chợt vô tâm mà rồi cũng chẳng còn lời nào

 dằn túi.

 *

 Tôi có bốn đứa em quanh năm thất

 nghiệp, cuối năm 2000 vẫn ở chung

 nhà cùng xài TV đen trắng, tay

 chưa bao giờ chạm tới cái phone, mỗi

 ngày túa ra đường lang thang các xóm,

đạp xe từ Chợ Lớn đi Sài Gòn,

 Gia Ðịnh toát mồ hôi dò hỏi, đôi

 khi đi làm đâu được vài tuần, và

 rồi lại nghe lời thông báo hết việc,

 nghe đâu đất nước đang thời đổi mới

 tiến vào thế kỷ 21 tiền xài

 khỏi đếm, vẫn hồn nhiên mỗi hai tháng

 viết thư xin tiền anh, đâu có biết

 tôi bên này cực nhọc đi lượm từng

đồng quarter ngoài phố, với những dòng

 chữ ngồi gò lưng mỗi ngày viết cho

đầy trang báo, như các cụ đồ một

 thời bán chữ những ngày xuân, mà giữa

 phố người qua lại thường khi bực dọc

 la mắng, đôi khi còn bị đấu tố

chụp mũ biểu tình giữa Little Saigon

 nơi người ta vẫn bảo là đất lành

 chim đậu.

*

 Tóc các em đã bắt đầu nhiều sợi

 trắng, dù mắt tôi vẫn thấy các em

 nhỏ như thuở thật xa và lòng tôi

 vẫn muốn tìm một lời ngắn gọn dặn

 dò, như kiểu tôi nói thử tìm một

 công thức mì ăn liền cho hiểu biết,

 mà môi tôi ấp úng và lời tôi

 không còn lời; các bạn tôi đã bắt

đầu lưng còng, như lời tôi nghe từ

một người bạn khác, vẫn chờ tin tôi

 như chờ phép lạ, vâng đúng một thời

 chúng tôi tin phép lạ, nhưng tôi không

 còn thấy phép lạ nơi đâu ngoài quê

 nhà, nơi các bạn và các em tôi

 mỗi ngày vẫn sống bằng phép lạ, nơi

 nhiều ngày họ chỉ sống bằng khí trời

 và nước lã, nơi nhiều tuần chỉ sống

 bằng cà phê và thuốc lá, nơi nhiều

 năm sống chỉ bằng những dòng thơ và

 một tấm lòng hồn nhiên, và là nơi

 một đời chúng tôi đã sống chỉ bằng

 nước mắt.

 Phan Tấn Hải

(Nguồn: Văn Việt online)