ƠN THẦY, NGHĨA BẠN

  Trần Kiêm Trinh Tiên

 



 

                 Tĩnh Lăng (ảnh TKTT)

    

 


Mùa thu năm 1968.
Ngày đầu nhập học, nhiều rụt rè, bở ngỡ. Ngôi trường vôi hồng, trắng tuyền những tà áo dài. Đông vui. Ríu ra ríu rít. Như thể cả trăm năm chưa gặp lại nhau.

Trên sân trường vàng nắng thu, có không ít tà áo bước đi lặng lẽ, vành khăn tang nặng trĩu nỗi đau.  Tôi nhìn lên hàng phượng còn lác đác vài cánh hoa, màu đỏ lấm tấm giữa màu đất nâu của nhành phượng chết. Bãi cỏ xanh hằn những dấu đất mới. Chiến tranh vừa đi qua nơi đây.
...


Năm ấy lớp 10 C1 của tôi ở ngay dưới chân cầu thang đầu tiên của dãy lầu bên phải. Người bạn mới đầu tiên của tôi, Thu Thuỷ, có giọng nói hiền, thủ thỉ như đang tâm sự. Buổi sáng hôm ấy, Thủy mặc áo dài lụa màu ngà có dệt những đồng tiền nhỏ rất thanh , tóc cài chiếc bandeau đan bằng len màu tím. Cô bạn tôn nữ của tôi có khuôn mặt đẹp thanh tú, đôi mắt đen mở lớn, một mí, thấp thoáng nét đẹp trong tranh Nhật Bản. Trong vô vàn kỷ niệm học trò, Thu Thuỷ là cô bạn hiền “Dấu Hỏi, Dấu Ngã” của tôi. Cho đến hôm nay, không biết bạn tôi có còn nhớ nhưng tôi thì không hề quên.

 

Hôm ấy Thầy Phạm Liễu, thầy giáo Quốc văn lớp tôi, bước vào với xấp bài văn chúng tôi vừa nộp cách đó mấy hôm. Thầy nhìn quanh cả lớp rồi lên tiếng:

- Tôi không hiểu các em học hành làm sao mà đến lớp Mười rồi, có em viết sai dấu hỏi dấu ngã!

Bấy giờ cả lớp nhìn nhau, những đôi mắt như dò hỏi:
- Ai rứa?
- Đứa mô rứa?
- Trò mô mà hiện nguỵ rứa?...
Lớp học im phăng phắc một lúc...
Rồi lại có tiếng cười rúc rích...
Bỗng nhiên thầy giáo Quốc văn, tay chỉ xuống cuối lớp, nói lớn:
- Ai có cuốn văn phạm thì cho trò Trinh Tiên mượn...
Cả lớp phá lên cười
Thầy gọi tôi đứng dậy:
- Tại sao chữ nào trò cũng viết dấu ngã?
Vừa ngạc nhiên vừa bối rối, tôi chỉ biết lí nhí :
- Dạ, thưa thầy...
Tôi ngạc nhiên vì cho đến hôm bị thầy quở, tôi mới biết ra là tôi chưa bao giờ được học để viết cho đúng dấu hỏi dấu ngã. Từ năm lớp Sáu, cô giáo dạy tiếng Việt chỉ sửa lỗi chính tả chứ không rầy. Vì vậy tôi viết đúng mặt chữ nhưng đến dấu hỏi dấu ngã thì tôi như người say rượu, viết dấu hỏi cũng được mà dấu ngã cũng được. Chắc vì như thế mà tôi không hề biết “một nửa vầng trăng”, chữ “nửa” phải đánh dấu hỏi mà chữ “ nữa” dùng trong câu “giận rồi, không nói nữa” thì chữ “nữa” này phải là dấu ngã...
Từ đó, mỗi lần viết tới chữ nào có hai cái dấu gay go ấy, tôi liền khều Thuỷ “chữ nớ hỏi hay ngã Thuỷ?”...Thu Thuỷ thều thào “dấu hỏi”...”dấu ngã”...


Như thế đó, suốt ba năm trung học ngồi cạnh nhau, dù mỗi năm tôi có khá dần lên với chính tả dấu hỏi dấu ngã, bạn tôi vẫn từ bi nhắc cho tôi khi gặp những chữ khó ...
Riêng đối với Thầy giáo Quốc Văn của tôi, tôi vẫn hàm ơn những lời quở dạy ngày ấy của Thầy.
Tôi cố gắng viết những giòng kỷ niệm đúng dấu hỏi ngã, như một nén tâm hương thành kính tưởng nhớ đến Thầy tôi.

 

 Trần Kiêm Trinh Tiên
( Viết tặng ngày Sinh Nhật của bạn tôi, Tôn Nữ Thu Thuỷ (27/10/2019))